HinhThuc.comHình Thức
Văn bản điện tử và chữ ký số

Chữ ký số của cơ quan, tổ chức trên văn bản điện tử: hình dấu đỏ và dòng thời gian ký

Chữ ký số của cơ quan thay con dấu: hình dấu màu đỏ đúng kích thước thật, trùm khoảng 1/3 chữ ký về bên trái, kèm tên cơ quan và thời gian ký.

Records officer in a Vietnamese commune administrative office, hands resting near a round red rubber stamp and a USB security key on a tidy desk, laptop lid half open, soft window light

Chữ ký số của cơ quan, tổ chức là phần thay cho con dấu trên văn bản điện tử. Theo phụ lục Nghị định 30/2020/NĐ-CP, hình ảnh của nó là hình ảnh dấu của cơ quan ban hành văn bản, màu đỏ, kích thước bằng kích thước thực tế của dấu, định dạng PNG nền trong suốt, trùm lên khoảng một phần ba hình ảnh chữ ký số của người có thẩm quyền về phía bên trái. Đi kèm là dòng thông tin gồm tên cơ quan và thời gian ký, trình bày bằng phông Times New Roman, chữ in thường, kiểu chữ đứng, cỡ 10, màu đen.

Người thực hiện là văn thư cơ quan, ở đúng vị trí mà trên văn bản giấy họ sẽ đóng dấu. Vì vậy, mọi kỷ luật của việc giữ và đóng dấu chuyển nguyên sang việc giữ và dùng chứng thư số của cơ quan. Bài này giải thích từng đặc điểm của hình ảnh và dòng thông tin, thứ tự thao tác, và những lỗi thường làm văn bản bị trả lại.

Đặc điểm hình ảnh và dòng thông tin theo phụ lục

Bảng dưới gom các đặc điểm theo phụ lục Nghị định 30 về chữ ký số của cơ quan, tổ chức trên văn bản điện tử. Khi lập quy chế hoặc cấu hình phần mềm, bạn nên mở bản gốc phụ lục để đối chiếu từng chữ.

Đặc điểmTheo phụ lụcÝ nghĩa thực hành
Hình ảnhHình ảnh dấu của cơ quan ban hành văn bảnDùng ảnh của chính con dấu đang dùng, không vẽ lại
MàuMàu đỏKhông chuyển sang màu khác để "dễ in"
Kích thướcBằng kích thước thực tế của dấuĐo dấu thật và đặt tỷ lệ ảnh cho đúng, không phóng to cho nổi
Định dạng ảnhPNG nền trong suốtNền trắng sẽ che mất chữ ký và chữ phía sau
Vị tríTrùm lên khoảng 1/3 hình chữ ký số của người có thẩm quyền về bên tráiGiống cách đóng dấu trên văn bản giấy
Thông tin đi kèmTên cơ quan, tổ chức; thời gian ký gồm ngày tháng năm, giờ phút giây, múi giờ Việt Nam theo tiêu chuẩn ISO 8601Do phần mềm sinh ra khi ký, không gõ tay
Kiểu chữ dòng thông tinTimes New Roman, chữ in thường, đứng, cỡ 10, màu đenCấu hình một lần trong phần mềm ký

Dòng thông tin thời gian ký là điểm mới so với văn bản giấy. Trên giấy, chỉ có ngày tháng năm ban hành; trên văn bản điện tử, thời điểm cơ quan xác nhận văn bản được ghi đến từng giây, kèm múi giờ. Thông tin này giúp đối chiếu khi có câu hỏi văn bản nào ban hành trước, văn bản nào sau trong cùng một ngày.

Vì sao văn thư ký, không phải người có thẩm quyền

Trên văn bản giấy, người có thẩm quyền ký tay, còn con dấu nằm trong tủ của văn thư và chỉ văn thư được đóng. Sự tách bạch này có mục đích: dấu xác nhận văn bản đã đi qua cửa kiểm soát cuối cùng của cơ quan, nơi kiểm tra thể thức, thẩm quyền ký, số và ngày ban hành. Văn bản điện tử giữ nguyên sự tách bạch đó. Chứng thư số của cơ quan được giao cho văn thư quản lý, và văn thư ký số của cơ quan sau khi đã kiểm tra.

Điều này có nghĩa là văn thư không ký số cơ quan cho một văn bản chỉ vì lãnh đạo đã ký. Văn thư vẫn có quyền và trách nhiệm dừng lại khi thấy thể thức sai, người ký không đúng thẩm quyền theo phân công, thiếu phụ lục đã nêu trong nội dung, hoặc nơi nhận ghi một đằng mà danh sách gửi một nẻo. Trả lại ở bước này rẻ hơn rất nhiều so với thu hồi sau khi đã gửi.

Ở một số cơ quan nhỏ, văn thư kiêm nhiệm nhiều việc và đôi khi được đề nghị "giao thiết bị ký cơ quan cho bộ phận chuyên môn tự ký cho nhanh". Đó là cách làm phá vỡ cửa kiểm soát. Quy chế nên ghi rõ người được giao quản lý chứng thư số của cơ quan và người thay thế khi vắng, giống như quy định về giữ con dấu.

Thứ tự thao tác của văn thư

Thứ tự dưới đây là trình tự hợp lý theo Nghị định 30 cho văn bản đi dạng điện tử; tên chức năng cụ thể tuỳ hệ thống quản lý văn bản của cơ quan:

  1. Nhận văn bản đã có chữ ký số của người có thẩm quyền trên hệ thống, mở bảng chữ ký để chắc chữ ký đó có, đúng người, còn toàn vẹn.
  2. Kiểm tra thể thức và kỹ thuật trình bày: quốc hiệu, tên cơ quan, tên loại, trích yếu, quyền hạn ký, nơi nhận, phụ lục.
  3. Cấp số và thời gian ban hành bằng chức năng của hệ thống; số và ngày được điền vào đúng ô trên văn bản.
  4. Ký số của cơ quan bằng chứng thư số của cơ quan; hình dấu đỏ và dòng thông tin hiện ra tại vị trí trùm lên chữ ký.
  5. Mở lại tệp, xem bảng chữ ký: phải có hai chữ ký, chữ ký cá nhân trước, chữ ký cơ quan sau, cả hai còn toàn vẹn.
  6. Đăng ký văn bản đi và phát hành đến nơi nhận trên hệ thống; lưu bản gốc điện tử.

Điểm hay vướng là bước 3 và 4. Ở hệ thống liên thông, số và ngày được hệ thống điền trước khi ký số cơ quan, nên chữ ký số cơ quan bao trùm luôn cả số và ngày. Nếu cơ quan điền số bằng cách khác, cần chắc việc điền diễn ra trước khi ký số cơ quan; điền sau là sửa tệp đã ký.

Những lỗi khiến văn bản bị trả lại hoặc bị hỏi lại

Hình dấu bị phóng to hoặc thu nhỏ. Thường do ảnh dấu được quét ở độ phân giải khác với cấu hình trong phần mềm, nên khi đặt vào trang thì kích thước không còn bằng dấu thật. Cách kiểm: in trang cuối ở tỷ lệ 100% rồi đặt con dấu giấy cạnh để so.

Hình dấu trùm sang bên phải hoặc trùm hết chữ ký. Quy định là trùm khoảng một phần ba về bên trái. Trùm hết làm chữ ký không còn nhìn thấy, trùm sang phải thì lệch thói quen đọc của mọi người. Nguyên nhân thường là chọn vùng ký bằng tay mỗi lần một kiểu thay vì cấu hình cố định.

Ảnh dấu có nền trắng. Nền trắng che mất phần chữ ký nằm dưới, nhìn như dấu được dán lên. Ảnh phải là PNG nền trong suốt.

Ký số cơ quan khi chữ ký cá nhân chưa có hoặc đã hỏng. Xảy ra khi tệp được tải về, chỉnh lại rồi đưa lên ký tiếp. Bảng chữ ký sẽ báo chữ ký cá nhân không còn toàn vẹn. Văn thư phải mở bảng chữ ký trước khi ký, không chỉ nhìn hình.

Dòng thông tin bị chồng lên nơi nhận hoặc lề. Dòng chữ cỡ 10 cần có chỗ; nếu khối chữ ký sát lề dưới, dòng thông tin có thể tràn ra ngoài vùng in. Mẫu văn bản cần chừa đủ khoảng phía dưới khối chữ ký.

Dùng chứng thư số của cơ quan khác. Gặp ở đơn vị trực thuộc dùng chung thiết bị với cơ quan chủ quản. Đơn vị nào có con dấu riêng thì dùng chứng thư số của chính đơn vị đó; đơn vị không có tư cách ban hành văn bản riêng thì văn bản phải đứng tên cơ quan có thẩm quyền.

Quản lý chứng thư số của cơ quan như quản lý con dấu

Các nguyên tắc dưới đây là phần tối thiểu nên có trong quy chế văn thư của cơ quan khi chuyển sang văn bản điện tử:

  • Ghi rõ người được giao quản lý thiết bị ký hoặc tài khoản ký từ xa của cơ quan, và người được giao thay khi vắng; việc bàn giao có biên bản như bàn giao con dấu.
  • Thiết bị ký cất trong tủ có khoá khi không dùng, không để cắm sẵn trên máy suốt ngày; máy tính dùng để ký số có mật khẩu đăng nhập và được cập nhật phần mềm bảo mật.
  • Mã PIN chỉ người quản lý biết; đổi mã khi đổi người quản lý.
  • Chỉ ký số cơ quan cho văn bản đã qua bước kiểm tra trên hệ thống; không ký cho tệp gửi đến qua thư điện tử cá nhân hay ứng dụng nhắn tin.
  • Theo dõi thời hạn hiệu lực của chứng thư, đề nghị gia hạn trước khi hết hạn để không bị gián đoạn phát hành văn bản.
  • Khi cơ quan đổi tên, sáp nhập, tách hoặc đổi con dấu, ảnh dấu trong phần mềm và chứng thư số phải được xử lý đồng bộ theo hướng dẫn của tổ chức cung cấp chứng thư; không dùng ảnh dấu cũ cho cơ quan mới.

Điểm cuối đặc biệt đáng chú ý sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025: nhiều xã, phường mới hình thành có con dấu mới. Văn bản điện tử mang hình dấu cũ hoặc chứng thư số của đơn vị đã giải thể là lỗi thể thức nghiêm trọng, cần kiểm từ cấu hình phần mềm.

Doanh nghiệp có phải làm theo cách này không

Nghị định 30/2020/NĐ-CP áp dụng cho cơ quan, tổ chức nhà nước và doanh nghiệp nhà nước; doanh nghiệp khác chỉ tham khảo. Nhiều công ty vẫn dùng chữ ký số của doanh nghiệp để ký hợp đồng, hoá đơn, tờ khai, nhưng hình thức hiển thị trên các loại giấy tờ này do từng phần mềm, từng quy định chuyên ngành quyết định, không nhất thiết là hình dấu đỏ trùm một phần ba chữ ký.

Với văn bản nội bộ hoặc văn bản hành chính gửi cơ quan nhà nước, doanh nghiệp có thể áp dụng cách trình bày của Nghị định 30 để văn bản trông chuẩn mực, dễ được tiếp nhận. Ví dụ giả định: Công ty TNHH Minh An gửi công văn đề nghị lên UBND phường, dùng chữ ký số của giám đốc và chữ ký số của công ty, đặt hình theo đúng kiểu cơ quan nhà nước. Không có gì sai khi làm vậy, miễn chữ ký số là thật và người ký có thẩm quyền theo điều lệ công ty.

Điều doanh nghiệp không nên làm là dán ảnh con dấu vào văn bản rồi gửi đi như văn bản có dấu. Ảnh dấu không có chữ ký số đi kèm không chứng minh được gì và có thể gây hiểu nhầm về giá trị của văn bản.

Câu hỏi thường gặp

Chữ ký số của cơ quan có thay hoàn toàn con dấu không?

Với văn bản điện tử, chữ ký số của cơ quan, tổ chức là thành phần thay cho con dấu theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP. Văn bản điện tử không cần đóng dấu thêm. Con dấu vẫn dùng cho văn bản giấy, bản sao giấy và các trường hợp phát hành bản giấy theo quy định.

Có phải ghi thời gian ký bằng tay không?

Không. Thời gian ký trong dòng thông tin do phần mềm ký số lấy theo thời điểm ký và hiển thị theo định dạng đã cấu hình. Văn thư chỉ cần kiểm đồng hồ máy và cấu hình múi giờ đúng, vì gõ tay hoặc chỉnh sửa dòng này sau khi ký sẽ làm hỏng chữ ký.

Hình dấu trên văn bản điện tử in ra có giống dấu thật không?

In ở tỷ lệ 100% thì hình dấu có kích thước bằng dấu thật như quy định, màu đỏ nếu in màu. Tuy vậy bản in đó chỉ là bản in để đọc; muốn có bản giấy có giá trị thì làm theo thủ tục sao y từ văn bản điện tử sang văn bản giấy.

Văn bản chỉ có chữ ký số của người ký mà thiếu chữ ký số cơ quan thì có giá trị không?

Văn bản điện tử của cơ quan theo Nghị định 30 cần cả hai chữ ký số. Văn bản thiếu chữ ký số của cơ quan là chưa hoàn tất thủ tục ban hành, tương tự văn bản giấy có chữ ký nhưng chưa đóng dấu. Bên nhận nên đề nghị cơ quan gửi lại bản đầy đủ.

Đơn vị trực thuộc không có con dấu riêng thì ký số thế nào?

Đơn vị không có con dấu riêng thì thường không có chứng thư số riêng của tổ chức và không tự ban hành văn bản đi ra ngoài bằng tên mình. Văn bản cần đứng tên cơ quan có thẩm quyền, do người được phân công ký và văn thư cơ quan ký số. Chi tiết theo quy chế của cơ quan.

Mất thiết bị ký số của cơ quan thì làm gì trước?

Báo ngay người đứng đầu và tổ chức cung cấp chứng thư để tạm dừng hoặc thu hồi chứng thư theo quy trình của họ, rồi lập biên bản như mất con dấu. Song song, rà danh sách văn bản đã ký số cơ quan trong khoảng thời gian nghi ngờ trên hệ thống để phát hiện văn bản lạ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138