HinhThuc.comHình Thức
Thiết lập trình bày trên máy tính

Soạn văn bản hành chính trên điện thoại: việc nên làm, việc để dành cho máy tính

Sửa nhanh dự thảo, góp ý, xem bản PDF trên điện thoại được; dàn trang bản cuối thì nên về máy tính. Cách giữ đúng trình bày, tránh lỗi bàn phím và giữ an toàn tệp.

Commune officer in Gia Lai standing under a shaded veranda typing on a smartphone with a blank screen, motorbike parked in soft focus behind, only hands and torso visible

Điện thoại hợp với việc đọc, góp ý và sửa nội dung một dự thảo đã dựng từ mẫu chuẩn; còn dàn trang bản cuối để trình ký thì nên làm trên máy tính. Ứng dụng soạn thảo trên điện thoại ngày càng đầy đủ, nhưng màn hình nhỏ, chế độ xem tự dàn lại chữ và bàn phím tự sửa làm cho những chi tiết thể thức như đường kẻ dưới tiêu ngữ, bảng phần đầu không viền, khoảng ký, số trang khó kiểm chính xác.

Bài này dành cho cán bộ xã, phường hay đi cơ sở, giáo viên kiêm văn thư, người làm hành chính ở doanh nghiệp nhỏ thường phải xử lý văn bản khi không ngồi ở bàn. Nội dung gồm: chia việc nào làm trên điện thoại, việc nào để về máy tính; cách bật chế độ xem trang để thấy đúng bố cục; những lỗi bàn phím điện thoại hay gây ra; và giữ an toàn cho tệp cơ quan trên thiết bị di động.

Chia việc giữa điện thoại và máy tính

Bảng dưới là cách chia nhiều người làm hành chính thấy hợp lý. Đây là gợi ý thực hành, không phải quy định; quy chế công tác văn thư và quy định an toàn thông tin của cơ quan bạn được ưu tiên.

ViệcTrên điện thoạiGhi chú
Đọc dự thảo, góp ýLàm tốtĐọc bản PDF hoặc bật chế độ xem trang
Sửa câu chữ, số liệu trong dự thảoLàm đượcTrên tệp dựng từ mẫu chuẩn, không đụng phần đầu và khối chữ ký
Soạn mới một văn bản ngắnLàm được nếu bắt đầu từ mẫuBắt đầu từ tệp trắng thì khó đạt thể thức
Dựng bảng phần đầu, kẻ đường dưới tiêu ngữKhông nênKhó đo, khó kiểm trên màn hình nhỏ
Dàn trang bản cuối, xuất PDF trình kýNên làm trên máy tínhCần xem trước bản in, kiểm phông, khổ giấy
Xem bản PDF đã ký số, đối chiếuLàm tốtỨng dụng đọc PDF hiển thị đúng trình bày

Nguyên tắc chung rút ra từ bảng là: trên điện thoại, chỉ sửa phần thân, không sửa khung. Phần khung gồm phần đầu, khối chữ ký, nơi nhận, số trang, những thứ đã được dựng đúng trong mẫu và rất dễ vỡ khi sửa bằng ngón tay.

Thiết lập trước để sửa trên điện thoại không vỡ trình bày

Vài thiết lập dưới đây làm một lần trên điện thoại, giúp những lần sửa sau ít rủi ro hơn. Tên chức năng khác nhau giữa các ứng dụng và hệ điều hành; bạn tìm chức năng tương ứng.

  1. Đặt sẵn tệp mẫu chuẩn của cơ quan vào thư mục mà ứng dụng trên điện thoại mở được, trong phạm vi lưu trữ cơ quan cho phép. Văn bản mới thì sao một bản từ mẫu, không tạo từ tệp trắng.
  2. Trong ứng dụng soạn thảo, chuyển từ chế độ xem dành cho di động sang chế độ xem bố cục trang hay bố cục in. Chế độ di động tự dàn chữ theo màn hình, không cho thấy chữ ký có bị đẩy sang trang hay không.
  3. Kiểm ứng dụng có phông Times New Roman không: bấm vào một đoạn, xem tên phông. Nếu ứng dụng hiển thị bằng phông thay thế, bố cục trên điện thoại sẽ khác máy tính; đừng dàn trang theo những gì thấy trên điện thoại.
  4. Bật chức năng theo dõi thay đổi nếu ứng dụng có, để người nhận trên máy tính thấy rõ bạn đã sửa chỗ nào.
  5. Thử sửa một dự thảo cũ, gửi về máy tính, mở lại xem phần đầu, đường kẻ và khối chữ ký có còn nguyên không.

Bước thử cuối cùng quan trọng nhất. Mỗi tổ hợp điện thoại, ứng dụng và phiên bản xử lý tệp một kiểu; thử một lần với tệp không quan trọng giúp bạn biết ứng dụng của mình giữ được gì, làm vỡ gì.

Lỗi bàn phím điện thoại hay gây ra trong văn bản

Tự viết hoa đầu dòng. Bàn phím điện thoại tự viết hoa chữ đầu sau dấu chấm và sau khi xuống dòng. Trong khối nơi nhận, các dòng như “- Như trên;” không bị ảnh hưởng, nhưng các dòng tiếp nối giữa câu bị viết hoa sai. Đọc lại các dòng vừa xuống, hoặc tắt tự viết hoa khi soạn văn bản.

Tự sửa từ. Bàn phím có thể đổi từ viết tắt hay tên riêng thành từ thông dụng giống nhau về chữ cái. Ký hiệu như “UBND”, “QĐ”, “V/v” đôi khi bị đổi kiểu viết hoa hoặc thêm dấu. Kiểm kỹ số và ký hiệu văn bản sau khi gõ.

Dấu ngoặc kép và gạch ngang tự đổi. Giống trình soạn thảo trên máy tính, bàn phím điện thoại có thể đổi dấu ngoặc kép thẳng thành ngoặc cong, hai gạch nối thành gạch dài. Với văn bản đã dựng từ mẫu, ít gặp ở phần khung; ở phần thân, đọc lại các chỗ có gạch và ngoặc.

Nhập bằng giọng nói. Chức năng nhập giọng nói tiện để soạn nháp, nhưng hay sai dấu thanh, sai tên riêng, bỏ dấu câu. Văn bản soạn bằng giọng nói cần đọc soát từng câu. Chỉ dùng ở nơi không có người nghe nếu nội dung không được công khai, và theo quy định của cơ quan về dịch vụ xử lý giọng nói trên mạng.

Chữ có dấu ở dạng khác. Một số bàn phím hoặc khi dán từ ứng dụng nhắn tin, chữ có dấu có thể ở dạng tổ hợp. Văn bản trông bình thường, nhưng tìm kiếm trên máy tính không ra. Nếu nghi ngờ, kiểm lại trên máy tính theo bài về lỗi phông trong danh mục này.

Giữ an toàn tệp cơ quan trên điện thoại

Văn bản đang soạn của cơ quan, kể cả dự thảo, có thể chứa thông tin chưa được công bố, tên và thông tin của người dân, số liệu nội bộ. Điện thoại thì dễ mất, dễ cho người khác mượn, và cài nhiều ứng dụng có quyền đọc tệp. Mở văn bản cơ quan trên điện thoại cá nhân vì vậy cần vài thói quen tối thiểu, bên cạnh các quy định về an toàn thông tin mà cơ quan bạn đã ban hành.

Khoá màn hình bằng mật mã hoặc sinh trắc học, bật tự khoá sau thời gian ngắn. Chỉ mở tệp cơ quan bằng ứng dụng được cơ quan cho phép, không chuyển tệp qua các ứng dụng chuyển đổi định dạng, nén ảnh hay đọc PDF không rõ nguồn gốc, vì một số ứng dụng tải tệp lên máy chủ của họ để xử lý. Không lưu tệp cơ quan vào thư mục đồng bộ cá nhân nếu quy định không cho phép.

Hạn chế gửi tệp qua ứng dụng nhắn tin cá nhân; nếu cơ quan cho phép, gửi trong nhóm đúng người cần nhận và xoá bản tải về trên điện thoại sau khi xong việc. Với văn bản có thông tin cá nhân của người dân, như danh sách hộ, danh sách nhận hỗ trợ, cân nhắc không mở trên điện thoại khi không thật cần, và tuyệt đối không chụp màn hình chia sẻ.

Thiết bị ký số trên điện thoại, nếu cơ quan bạn dùng, cần được giữ như con dấu: không cho người khác dùng, không để lộ mã, báo ngay khi mất máy. Thể thức chữ ký số và cách ký thuộc danh mục Văn bản điện tử và chữ ký số; ở đây chỉ nhắc rằng điện thoại có khả năng ký thì càng phải được bảo vệ kỹ hơn một điện thoại thông thường.

Khi buộc phải hoàn thiện bản cuối trên điện thoại

Có những lúc không có máy tính bên cạnh mà văn bản cần gửi gấp, ví dụ cán bộ xã đang ở thôn xa cần gửi một giấy mời họp đột xuất. Nếu quy chế cơ quan cho phép xử lý như vậy, hãy làm từ mẫu chuẩn, chỉ sửa phần thân, rồi xuất bản PDF ngay trên điện thoại và mở bản PDF đó ra xem toàn bộ trước khi gửi.

Khi xem bản PDF, kiểm theo thứ tự trên trang: phần đầu còn đủ hai cột và hai đường kẻ, số ký hiệu và ngày tháng đúng, tên loại và trích yếu căn giữa, nội dung không có chữ lạ do bàn phím tự sửa, khối chữ ký nằm trọn với vài dòng nội dung phía trên, nơi nhận đầy đủ. Phóng to từng phần, vì nhìn cả trang trên màn hình nhỏ không thấy được lỗi lệch vài milimét.

Sau khi về cơ quan, mở lại tệp trên máy tính, xem trước bản in và so với bản đã gửi. Nếu có lỗi thể thức, xử lý theo quy định về đính chính hoặc thay thế văn bản, không lặng lẽ thay bản lưu bằng bản đã sửa. Ghi nhận lại lỗi gặp phải để lần sau tránh, hoặc đề xuất với văn thư bổ sung vào mẫu.

Ví dụ giả định: một cán bộ UBND xã An Phú, tỉnh X hoàn thiện giấy mời trên điện thoại, bàn phím tự đổi “V/v” thành “V/V”. Khi xem PDF trước khi gửi, cán bộ phát hiện và sửa kịp. Phép xem lại một phút này nên thành thói quen mỗi lần làm bản cuối trên thiết bị di động.

Năm điều nên nhớ

Gom lại những điểm chính của bài để bạn dễ áp dụng.

  • Điện thoại để đọc, góp ý, sửa phần thân; máy tính để dựng khung và dàn trang bản cuối.
  • Luôn bắt đầu từ mẫu chuẩn của cơ quan, không từ tệp trắng.
  • Bật chế độ xem bố cục trang; đừng tin bố cục ở chế độ xem dành cho di động.
  • Kiểm kỹ số, ký hiệu, tên riêng sau khi gõ bằng bàn phím điện thoại hay giọng nói.
  • Giữ an toàn tệp: khoá máy, chỉ dùng ứng dụng được phép, không chuyển tệp qua dịch vụ không rõ nguồn gốc, xoá bản tải về khi xong.

Năm điều này không thay cho quy chế công tác văn thư và quy định an toàn thông tin của cơ quan bạn; chỗ nào quy chế quy định khác, làm theo quy chế. Nếu cơ quan chưa có hướng dẫn về xử lý văn bản trên thiết bị di động, đây có thể là gợi ý để văn thư đề xuất bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Có nên soạn văn bản hành chính hoàn toàn trên điện thoại không?

Không nên với bản cuối trình ký. Điện thoại hợp để đọc, góp ý, sửa phần thân trên tệp dựng từ mẫu. Phần khung như bảng phần đầu, đường kẻ, khối chữ ký và dàn trang bản cuối nên làm trên máy tính.

Vì sao văn bản trên điện thoại trông khác trên máy tính?

Ứng dụng có thể đang ở chế độ xem dành cho di động, tự dàn chữ theo màn hình, hoặc thiếu phông Times New Roman nên dùng phông thay thế. Chuyển sang chế độ xem bố cục trang và đừng dàn trang theo màn hình điện thoại.

Bàn phím điện thoại gây lỗi gì hay gặp trong văn bản?

Tự viết hoa đầu dòng, tự sửa ký hiệu như UBND hay V/v, đổi ngoặc kép và gạch ngang, nhập giọng nói sai dấu và tên riêng. Đọc soát kỹ số, ký hiệu và tên riêng sau khi gõ.

Mở văn bản cơ quan trên điện thoại cá nhân có an toàn không?

Tuỳ quy định an toàn thông tin của cơ quan. Tối thiểu cần khoá màn hình, chỉ dùng ứng dụng được phép, không chuyển tệp qua dịch vụ chuyển đổi không rõ nguồn gốc và xoá bản tải về khi xong việc.

Gửi văn bản gấp từ điện thoại thì kiểm gì trước khi gửi?

Xuất PDF ngay trên điện thoại và xem toàn bộ: phần đầu, số ký hiệu, ngày tháng, tên loại, nội dung, khối chữ ký, nơi nhận. Phóng to từng phần. Về cơ quan thì mở lại trên máy tính đối chiếu.

Có thể dùng chức năng nhập giọng nói để soạn văn bản không?

Dùng được cho bản nháp, nhưng hay sai dấu thanh, tên riêng và dấu câu nên phải đọc soát từng câu. Chỉ dùng với nội dung được phép và theo quy định của cơ quan về dịch vụ xử lý giọng nói trên mạng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138