HinhThuc.comHình Thức
Văn bản điện tử và chữ ký số

Ký số văn bản kèm theo và phụ lục: cùng tệp hay tách tệp, ký ở đâu trên trang

Phụ lục cùng tệp với văn bản chính thì chỉ ký số văn bản; tách tệp thì văn thư ký số cơ quan ở góc trên bên phải trang đầu phụ lục. Cách làm đúng.

Top-down view of a long office table in Vietnam with two neat stacks of blank paper, a laptop with a dark screen and a hand pressing a stapler, cool overcast light

Theo phụ lục Nghị định 30/2020/NĐ-CP, nếu văn bản kèm theo nằm cùng tệp với văn bản chính thì văn thư chỉ ký số vào văn bản, không ký số riêng lên phần kèm theo; nếu văn bản kèm theo là tệp riêng thì văn thư ký số của cơ quan lên tệp đó. Ở trường hợp tách tệp, chữ ký số cơ quan đặt tại góc trên, bên phải, trang đầu của văn bản kèm theo, không hiển thị hình dấu, chỉ hiện dòng thông tin gồm số và ký hiệu văn bản, thời gian ký, theo phông Times New Roman, chữ in thường, đứng, cỡ 10, màu đen.

Quy định ngắn nhưng xử lý không khéo thì rất dễ sinh chuyện: phụ lục gửi kèm ở dạng bảng tính chưa ký, phụ lục ký trước khi văn bản chính có số, hai tệp phụ lục cùng tên khác nội dung. Bài này giúp bạn chọn gộp hay tách, chuẩn bị phụ lục trước khi trình ký, và kiểm tra bộ tệp trước khi phát hành. Chi tiết câu chữ của phụ lục Nghị định bạn nên đối chiếu bản gốc khi đưa vào quy chế.

Hai trường hợp đặt cạnh nhau

Bảng so sánh dưới đây giúp nhìn nhanh khác biệt giữa phụ lục cùng tệp và phụ lục tách tệp:

Tiêu chíCùng tệp với văn bản chínhTệp riêng
Ai ký số lên phụ lụcKhông ký riêng; chữ ký số của văn bản bao trùm toàn bộ tệpVăn thư ký số của cơ quan lên tệp phụ lục
Vị trí chữ ký số trên phụ lụcKhông cóGóc trên, bên phải, trang đầu của văn bản kèm theo
Hình ảnh dấuKhông có trên phụ lụcKhông hiển thị
Thông tin hiện raKhông cóSố và ký hiệu văn bản chính; thời gian ký theo định dạng quy định
Ưu điểmMột tệp, một lần kiểm tra, không lạc phụ lụcGiữ được định dạng riêng, tệp lớn không làm nặng văn bản chính
Rủi roTệp nặng, phụ lục khổ ngang khó dànThất lạc, gửi thiếu, nhầm phiên bản

Dòng thông tin trên phụ lục tách tệp mang số và ký hiệu của văn bản chính chính là sợi dây nối phụ lục với văn bản mà nó đi kèm. Vì vậy, phụ lục tách tệp chỉ ký số được sau khi văn bản chính đã có số. Làm ngược thứ tự là phụ lục mang số trống hoặc số sai.

Khi nào nên gộp, khi nào nên tách

Gộp khi phụ lục ngắn và cùng khổ trang. Danh sách vài trang, bảng phân công, mẫu biểu kèm quyết định nên gộp vào cùng tệp PDF với văn bản chính. Người nhận mở một tệp là đọc đủ, văn thư ký số một lần, không có nguy cơ gửi thiếu.

Tách khi phụ lục rất dài hoặc rất nặng. Danh sách hàng nghìn dòng, tập bản vẽ, hồ sơ ảnh khiến tệp gộp nặng đến mức khó gửi, khó mở trên điện thoại. Tách ra giúp văn bản chính nhẹ, ai cần phụ lục mới mở.

Tách khi phụ lục cần giữ định dạng gốc. Một số phụ lục cần giữ dạng bảng tính để bên nhận nhập liệu, tổng hợp. Khi đó tệp phụ lục được ký số của cơ quan ở dạng phần mềm ký hỗ trợ; nếu phần mềm chỉ ký được PDF thì cân nhắc gửi PDF có ký số làm bản chính thức và kèm bảng tính không ký với ghi chú rõ "bản để nhập liệu". Cách làm này nên được quy chế cơ quan cho phép.

Tách khi phụ lục có khổ trang khác hẳn. Bảng khổ A3 hoặc trang ngang dài gộp chung với văn bản khổ A4 dọc vẫn làm được nhưng dễ lỗi khi in. Nếu cơ quan gặp thường xuyên, tách tệp cho gọn.

Không tách chỉ để "ký nhanh". Tách phụ lục ra để văn bản chính ký trước, phụ lục hoàn thiện sau là cách làm sai: nội dung văn bản viện dẫn phụ lục, nên phụ lục phải hoàn chỉnh trước khi người có thẩm quyền ký.

Chuẩn bị phụ lục trước khi trình ký

Dù gộp hay tách, phụ lục phải được trình bày đầy đủ trước khi vào bước ký. Những điểm nên kiểm:

  • Phụ lục có tên gọi rõ (phụ lục số mấy nếu có nhiều phụ lục) và tiêu đề nói được nội dung.
  • Phụ lục ghi rõ kèm theo văn bản nào: tên loại, số ký hiệu (để trống phần số chờ cấp), ngày tháng (để trống chờ cấp), của cơ quan nào. Cách trình bày dòng này theo phụ lục Nghị định, đối chiếu bản gốc.
  • Nội dung văn bản chính nhắc đến phụ lục bằng đúng tên gọi và số thứ tự đó; không để văn bản viết "phụ lục kèm theo" mà gửi hai phụ lục không đánh số.
  • Số trang phụ lục đánh riêng hay liên tục với văn bản chính theo thống nhất của cơ quan; tệp gộp thì kiểm số trang không nhảy.
  • Phông chữ nhúng đủ khi xuất PDF, bảng không bị cắt cột ở mép phải.
  • Tên tệp phụ lục tách riêng thể hiện được nó đi kèm văn bản nào, để người nhận không nhầm khi lưu.

Một mẹo nhỏ: khi xuất PDF tệp gộp, mở ngay trang đầu của từng phụ lục để chắc chúng nằm đúng thứ tự. Lỗi xếp nhầm thứ tự phụ lục trong tệp gộp chỉ phát hiện được bằng mắt.

Trình tự ký số khi phụ lục là tệp riêng

Với trường hợp tách tệp, thứ tự thao tác quyết định phụ lục có mang đúng số văn bản hay không. Trình tự hợp lý:

  1. Hoàn thiện văn bản chính và tất cả phụ lục, đưa lên hệ thống cùng một hồ sơ trình.
  2. Người có thẩm quyền ký số văn bản chính; phụ lục không có chữ ký số của người có thẩm quyền theo thể thức tách tệp.
  3. Văn thư kiểm tra thể thức văn bản chính và từng phụ lục, cấp số và thời gian ban hành cho văn bản chính.
  4. Văn thư ký số của cơ quan lên văn bản chính.
  5. Văn thư ký số của cơ quan lên từng tệp phụ lục; dòng thông tin ở góc trên bên phải trang đầu mang số, ký hiệu của văn bản chính và thời gian ký.
  6. Mở từng tệp kiểm bảng chữ ký, rồi phát hành văn bản chính cùng toàn bộ phụ lục trong một lần gửi, đến cùng danh sách nơi nhận.

Nếu hệ thống của cơ quan tự động hoá bước 5 sau bước 4, văn thư vẫn nên mở thử một phụ lục ở vài văn bản đầu tiên để chắc cấu hình đúng vị trí, đúng thông tin.

Ví dụ giả định: UBND xã An Phú, tỉnh X ban hành quyết định phê duyệt danh sách hộ được hỗ trợ, danh sách dài hơn trăm trang được tách tệp. Văn bản chính mang số, ký hiệu do hệ thống cấp; tệp danh sách có dòng thông tin ở góc trên bên phải trang đầu ghi đúng số, ký hiệu đó và thời gian ký. Người nhận mở tệp danh sách đứng riêng vẫn biết nó thuộc quyết định nào.

Phụ lục của văn bản khác với tài liệu gửi kèm để tham khảo

Không phải tệp nào đi cùng văn bản cũng là "văn bản kèm theo" theo nghĩa thể thức. Cần tách hai loại. Loại thứ nhất là phụ lục, danh sách, quy chế, mẫu biểu do chính cơ quan ban hành cùng văn bản chính: nó là một phần nội dung của văn bản, được nhắc đến trong văn bản, có hiệu lực cùng văn bản. Loại này phải được trình bày đúng và xác thực theo hai trường hợp đã nêu ở trên.

Loại thứ hai là tài liệu gửi kèm để người nhận tham khảo: báo cáo của một đơn vị khác, văn bản của cơ quan cấp trên được chuyển tiếp, bản quét hồ sơ của người dân, ảnh chụp hiện trường. Những tệp này không phải văn bản do cơ quan ban hành, nên không ký số cơ quan lên chúng như phụ lục, càng không đặt dòng thông tin mang số văn bản của mình lên đó. Nếu tài liệu đó là văn bản của cơ quan khác đã ký số, giữ nguyên tệp gốc để người nhận kiểm được chữ ký của cơ quan ban hành; nếu cần cung cấp bản sao có giá trị thì làm thủ tục sao y.

Nhầm hai loại dẫn đến hai lỗi ngược nhau. Lỗi thứ nhất: ký số cơ quan mình lên văn bản của cơ quan khác, khiến người nhận không rõ ai là tác giả. Lỗi thứ hai: coi phụ lục do chính mình soạn là "tài liệu tham khảo", gửi dạng tệp soạn thảo chưa ký, để rồi sau đó không chứng minh được phụ lục nào là bản đã được duyệt. Trong văn bản chính, cách viết cũng nên tách bạch: phụ lục thì ghi "kèm theo văn bản này", còn tài liệu tham khảo thì ghi rõ là gửi kèm để tham khảo hoặc để biết.

Bên nhận kiểm tra bộ văn bản có phụ lục thế nào

Văn thư nơi nhận khi tiếp nhận văn bản điện tử có phụ lục cần kiểm thêm vài điểm ngoài việc kiểm chữ ký văn bản chính. Thứ nhất, số lượng tệp: nội dung văn bản nhắc mấy phụ lục thì bộ văn bản phải có đủ chừng ấy, gộp hoặc tách. Thứ hai, với phụ lục tách tệp, mở bảng chữ ký xem có chữ ký số của cơ quan ban hành, còn toàn vẹn, và dòng thông tin góc trên bên phải mang đúng số, ký hiệu văn bản chính. Thứ ba, với phụ lục gộp, cuộn đến trang cuối để chắc tệp không bị cắt cụt khi truyền.

Phụ lục tách tệp mà không có chữ ký số, hoặc dòng thông tin mang số của văn bản khác, là dấu hiệu bộ văn bản có vấn đề. Cách xử lý đúng là liên hệ cơ quan gửi đề nghị gửi lại, không tự ghép phụ lục từ nguồn khác vào. Việc này đặc biệt quan trọng với danh sách tiền, danh sách người được hưởng chế độ, nơi một phiên bản sai có thể dẫn đến chi sai.

Khi lưu, bộ văn bản được lưu cùng nhau trong hồ sơ, không tách phụ lục sang thư mục khác. Tên tệp nên giữ nguyên như khi nhận, hoặc đổi theo quy ước của cơ quan nhưng vẫn thể hiện quan hệ với văn bản chính.

Câu hỏi thường gặp

Phụ lục gộp trong cùng tệp có cần hình chữ ký và dấu ở trang cuối phụ lục không?

Không. Khi phụ lục nằm cùng tệp với văn bản chính, chữ ký số của người có thẩm quyền và của cơ quan trên văn bản đã bao trùm toàn bộ tệp, gồm cả phụ lục. Theo phụ lục Nghị định 30, văn thư chỉ ký số văn bản, không ký số riêng lên văn bản kèm theo.

Vì sao chữ ký số trên phụ lục tách tệp không hiện hình dấu?

Đây là cách trình bày theo phụ lục Nghị định 30: chữ ký số cơ quan trên văn bản kèm theo tách tệp không hiển thị hình ảnh, chỉ hiện dòng thông tin ở góc trên bên phải trang đầu. Giá trị xác thực vẫn nằm trong dữ liệu chữ ký số của tệp, kiểm được bằng phần mềm đọc PDF.

Phụ lục là bảng tính thì có ký số được không?

Tuỳ phần mềm ký số cơ quan đang dùng có hỗ trợ ký định dạng đó hay không. Cách làm an toàn là phát hành bản PDF có ký số làm bản chính thức và, nếu cần, gửi kèm bảng tính để nhập liệu với ghi chú rõ ràng. Nên đối chiếu quy chế và hướng dẫn của hệ thống trước khi áp dụng.

Người có thẩm quyền có phải ký số lên từng phụ lục tách tệp không?

Theo thể thức tại phụ lục Nghị định 30, phụ lục tách tệp được văn thư ký số của cơ quan, không quy định chữ ký số riêng của người có thẩm quyền trên từng tệp phụ lục. Tuy nhiên người có thẩm quyền phải xem và đồng ý nội dung phụ lục trước khi ký văn bản chính.

Phát hiện phụ lục sai sau khi đã phát hành thì làm sao?

Không sửa tệp đã ký rồi gửi lại cùng số. Cơ quan ban hành xem xét đính chính hoặc ban hành văn bản thay thế tuỳ mức độ sai, và thông báo trên hệ thống để bên nhận huỷ tệp cũ nếu thu hồi. Cách xử lý cụ thể theo quy chế văn thư và quy định hiện hành.

Nhiều phụ lục tách tệp có nên nén thành một tệp nén để gửi không?

Không nên. Tệp nén khiến hệ thống và người nhận khó kiểm chữ ký số từng tệp, dễ bị chặn khi truyền và khó lưu đúng vào hồ sơ. Gửi từng tệp PDF đã ký số trong cùng một lần phát hành là cách rõ ràng hơn, trừ khi hệ thống có hướng dẫn khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138