HinhThuc.comHình Thức
Thiết lập trình bày trên máy tính

Tạo mẫu văn bản hành chính dùng chung cho cả phòng: tệp mẫu, kiểu chữ và chữ giữ chỗ

Dựng tệp mẫu văn bản hành chính dùng chung: kiểu chữ cho từng thành phần, chữ giữ chỗ, nơi lưu, cách chia sẻ, khoá chống sửa nhầm và người chịu trách nhiệm cập nhật.

Two office workers in Quang Ninh sitting side by side at a shared desk reviewing a blank monitor, one pointing with a pen, both seen from behind, harbor light through window

Một tệp mẫu văn bản dùng chung giúp mọi người trong phòng bắt đầu từ cùng một khung đúng thể thức, thay vì mỗi người sao chép một văn bản cũ rồi sửa đè. Văn bản cũ mang theo đủ thứ lỗi tích tụ qua nhiều đời: lề lệch, phông lẫn, gạch nối bị đổi, tên cơ quan trước khi sắp xếp đơn vị hành chính. Mẫu làm đúng một lần và có người giữ thì lỗi không lan tiếp.

Bài này hướng dẫn dựng tệp mẫu trên trình soạn thảo: khác biệt giữa tệp mẫu và tệp văn bản thường, bộ kiểu chữ cần có, chữ giữ chỗ, chỗ lưu để cả phòng mở được, cách khoá để không ai sửa nhầm và quy trình cập nhật khi quy định thay đổi. Phần nội dung từng loại văn bản không thuộc bài này; mẫu chỉ là khung trình bày.

Tệp mẫu khác tệp văn bản thường ở chỗ nào

Trình soạn thảo phân biệt tệp văn bản và tệp mẫu bằng đuôi tệp; với Word, tệp mẫu thường có đuôi khác tệp văn bản thường, và khi lưu bạn chọn đúng loại trong ô kiểu tệp. Khác biệt quan trọng nằm ở cách mở: nhấp đúp vào tệp mẫu không mở chính tệp đó mà tạo ra một văn bản mới dựa trên nó. Người dùng gõ vào văn bản mới, lưu thành tệp riêng, còn tệp mẫu vẫn nguyên vẹn.

Đây chính là lý do dùng tệp mẫu thay vì một tệp văn bản “mẫu” đặt trong thư mục chung. Với tệp văn bản thường, chỉ cần một người mở ra, gõ nội dung và bấm lưu thay vì lưu thành tệp khác, mẫu của cả phòng đã bị thay bằng văn bản của người đó. Chuyện này xảy ra thường xuyên ở các văn phòng không có người giữ mẫu.

Tệp mẫu còn mang theo bộ kiểu chữ, khối dựng sẵn và thiết lập trang riêng. Mọi văn bản tạo từ mẫu kế thừa những thứ đó. Bạn có thể có mẫu cho quyết định, mẫu cho công văn, mẫu cho tờ trình, mỗi mẫu đúng phần đầu và phần cuối của loại văn bản đó, trong khi kiểu chữ phần thân giống nhau. Sự khác biệt trình bày giữa các loại văn bản được bàn ở danh mục Trình bày theo từng loại văn bản.

Trên các phần mềm soạn thảo khác, khái niệm tệp mẫu cũng có, chỉ khác tên và đuôi tệp. Nếu cơ quan dùng song song nhiều phần mềm, nên chọn một phần mềm chính để làm mẫu gốc và thử mở mẫu đó trên phần mềm còn lại xem có giữ được trình bày không, trước khi phát cho mọi người.

Bộ kiểu chữ tối thiểu một mẫu cần có

Thay vì định dạng tay từng thành phần, mẫu tốt gán mỗi thành phần một kiểu chữ có tên tiếng Việt dễ hiểu. Khi cần sửa một thông số, bạn sửa kiểu, mọi văn bản dùng mẫu đều đúng. Tên kiểu dưới đây là ví dụ; thông số lấy theo phụ lục Nghị định 30/2020/NĐ-CP.

Tên kiểu (ví dụ)Dùng choĐiểm cần lưu ý khi cài
NormalPhần nội dungPhông, cỡ, căn đều, thụt dòng đầu, khoảng cách đoạn, dãn dòng
HT Đầu văn bảnChữ trong bảng phần đầuKhông thụt dòng, khoảng cách đoạn bằng 0, căn giữa
HT Tên loạiTên loại văn bản dưới bảngIn hoa, đứng, đậm, căn giữa; cỡ theo phụ lục
HT Trích yếuTrích yếu dưới tên loạiĐứng, đậm, căn giữa, đường kẻ dưới bằng viền đoạn
HT ĐiềuTên điều trong quyết định, quy chếGiữ cùng đoạn sau để tên điều không đứng một mình cuối trang
HT Nơi nhậnKhối nơi nhậnCỡ nhỏ hơn nội dung, không thụt dòng; chi tiết ở danh mục Chữ ký, con dấu, nơi nhận
HT Chức vụ người kýQuyền hạn, chức vụ, họ tên người kýIn hoa, đậm, căn giữa khối chữ ký

Đặt tiền tố chung như “HT” cho các kiểu tự tạo để chúng nằm cạnh nhau trong danh sách kiểu và không lẫn với kiểu sẵn có của phần mềm. Mỗi kiểu nên dựa trên Normal để khi đổi phông của Normal, mọi kiểu đổi theo; riêng thông số khác Normal thì đặt ngay trong kiểu đó.

Chữ giữ chỗ: để người soạn không bỏ sót

Đánh dấu rõ chỗ phải điền. Thay vì để trống, đặt chữ giữ chỗ như “Số: …/QĐ-UBND”, “ngày … tháng … năm …”, “Trích yếu nội dung”. Tô màu nổi cho các chữ này trên màn hình, ví dụ màu xanh lam, để người soạn nhìn là biết chưa điền.

Dùng ô nội dung nếu phần mềm hỗ trợ. Một số trình soạn thảo có chức năng ô nội dung trong thẻ dành cho nhà phát triển: bấm vào là chọn cả ô, gõ đè là thay, không phải bôi đen từng chữ. Chức năng này phải bật thẻ đó lên mới thấy; nếu thấy phức tạp, chữ giữ chỗ tô màu là đủ.

Đặt một dòng kiểm cuối mẫu. Ở cuối mẫu, sau nơi nhận, thêm một dòng nhắc bằng chữ màu đỏ như “Xoá dòng này và đổi chữ xanh về đen trước khi in”. Dòng nhắc không có trong văn bản phát hành, nhưng giúp người mới không quên bước cuối.

Không để sẵn nội dung mẫu. Đừng để sẵn đoạn căn cứ hay đoạn nội dung từ một văn bản thật trong mẫu. Người soạn rất hay sửa vài chữ rồi giữ nguyên phần còn lại, kéo theo căn cứ đã hết hiệu lực. Mẫu chỉ là khung, nội dung do người soạn chịu trách nhiệm.

Ví dụ giả định. Mẫu quyết định của UBND xã An Phú, tỉnh X có năm chữ giữ chỗ màu xanh: số, ngày tháng, trích yếu, nội dung các điều, họ tên người ký. Văn thư chỉ cần nhìn văn bản trình ký còn chữ xanh là trả lại ngay, không phải đọc từng dòng.

Lưu mẫu ở đâu để cả phòng dùng được

Mẫu đặt sai chỗ thì người khác không thấy, hoặc mỗi người giữ một bản và các bản lệch dần. Quy trình dưới đây giúp cả phòng dùng chung một bản gốc.

  1. Lưu tệp mẫu gốc vào một thư mục dùng chung của cơ quan, chỉ người giữ mẫu có quyền ghi, những người còn lại chỉ có quyền đọc.
  2. Đặt tên tệp rõ loại và ngày cập nhật, ví dụ “Mau-QuyetDinh-2026-03”, để ai cũng biết đang dùng bản nào.
  3. Trên mỗi máy, chỉ đường dẫn thư mục mẫu dùng chung trong phần Tuỳ chọn, mục vị trí tệp, ô dành cho mẫu nhóm làm việc nếu phần mềm có; mẫu sẽ hiện trong danh sách khi tạo văn bản mới.
  4. Nếu không chỉnh được tuỳ chọn trên máy, hướng dẫn mọi người mở thư mục chung và nhấp đúp vào tệp mẫu; như đã nói, nhấp đúp sẽ tạo văn bản mới chứ không mở tệp mẫu.
  5. Xoá các bản sao mẫu cũ nằm rải rác trên máy cá nhân sau mỗi lần cập nhật, hoặc ít nhất đổi tên chúng để không ai dùng nhầm.

Với cơ quan nhỏ không có máy chủ, thư mục dùng chung có thể là một thư mục đồng bộ trên dịch vụ lưu trữ mà cơ quan được phép dùng. Bạn nên theo quy định về an toàn thông tin của cơ quan khi chọn chỗ lưu, vì tệp mẫu tuy không chứa nội dung mật nhưng thư mục đặt mẫu thường cũng là nơi đặt văn bản.

Khoá mẫu và giao người chịu trách nhiệm

Phần mềm cho phép giới hạn chỉnh sửa trong tệp: chỉ cho dùng các kiểu chữ có sẵn, không cho tạo kiểu mới, hoặc chỉ cho sửa ở các vùng được chỉ định. Với tệp mẫu gốc, cách đơn giản nhất là đặt quyền chỉ đọc ở thư mục và đặt mật khẩu chống sửa trong tuỳ chọn lưu của tệp mẫu. Người dùng vẫn tạo văn bản mới bình thường; chỉ không ghi đè được mẫu.

Khoá bằng công cụ chỉ là một nửa. Nửa còn lại là có một người được giao giữ mẫu, thường là văn thư hoặc người phụ trách hành chính. Người này cập nhật mẫu khi có thay đổi, thông báo cho cả phòng biết bản mới, và thu lại bản cũ. Không có người giữ, sau vài tháng mỗi người lại tự sửa mẫu theo ý mình và mọi chuyện quay về như cũ.

Những thay đổi thường buộc phải cập nhật mẫu: tên cơ quan, tên cơ quan chủ quản và địa danh sau khi sắp xếp đơn vị hành chính; người ký và chức vụ khi có thay đổi nhân sự lãnh đạo nếu mẫu có điền sẵn; quy chế văn thư nội bộ của cơ quan được sửa; văn bản sửa đổi, bổ sung quy định về thể thức nếu có. Từ ngày 1/7/2025 không còn cấp huyện, nhiều mẫu cũ còn tên cơ quan chủ quản là cấp huyện; đây là loại lỗi cần quét ngay trong mẫu gốc.

Mỗi lần cập nhật, giữ lại bản trước trong một thư mục lưu riêng, ghi một dòng thay đổi gì và ngày nào. Khi có người hỏi vì sao văn bản tháng trước trình bày khác, bạn trả lời được ngay. Ví dụ giả định: Công ty TNHH Minh An lưu năm phiên bản mẫu công văn trong hai năm, mỗi bản kèm một dòng ghi chú, và nhờ vậy giải thích được cho kiểm toán nội bộ vì sao số ký hiệu đổi cách viết giữa năm.

Kiểm một mẫu trước khi phát cho cả phòng

Trước khi đưa mẫu vào dùng, tự tạo một văn bản mới từ mẫu và kiểm các điểm dưới đây. Chỉ cần một điểm chưa đạt là sửa trên mẫu gốc rồi kiểm lại.

  • Khổ A4, lề trong khoảng của phụ lục, đơn vị đo đã đúng.
  • Kiểu Normal đúng phông, cỡ, căn đều, thụt dòng, khoảng cách đoạn và dãn dòng.
  • Bảng phần đầu không viền, cột cố định, quốc hiệu nằm trọn một dòng.
  • Hai đường kẻ dưới tên cơ quan và tiêu ngữ đúng độ dài, không trôi khi thêm bớt dòng.
  • Số trang ẩn ở trang đầu, hiện từ trang 2 ở giữa lề trên, không lệch tâm.
  • Chữ giữ chỗ tô màu đủ ở các vị trí phải điền, có dòng nhắc cuối mẫu.
  • Mở mẫu trên một máy khác và một phần mềm khác nếu cơ quan có dùng, xuất thử PDF.

Bảy điểm này tương ứng với các bài khác trong danh mục Thiết lập trình bày trên máy tính. Nếu điểm nào chưa rõ cách làm, bạn đọc bài tương ứng trước khi sửa mẫu.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng một văn bản đã ban hành làm mẫu không?

Có thể dùng làm điểm khởi đầu nhưng phải dọn sạch nội dung, căn cứ, số ký hiệu và lưu thành tệp mẫu chứ không phải tệp văn bản thường. Văn bản cũ thường mang theo lỗi định dạng và tên cơ quan chưa cập nhật.

Tệp mẫu khác gì một tệp văn bản đặt tên là mẫu?

Nhấp đúp vào tệp mẫu sẽ tạo văn bản mới dựa trên nó, tệp mẫu giữ nguyên. Mở tệp văn bản thường thì sửa thẳng vào chính tệp đó, chỉ cần một người bấm lưu là mẫu của cả phòng bị thay.

Ai nên giữ mẫu văn bản của cơ quan?

Thường là văn thư hoặc người phụ trách hành chính. Người giữ mẫu cập nhật khi quy định hay tên cơ quan thay đổi, thông báo bản mới và thu bản cũ. Nên ghi việc này vào quy chế công tác văn thư nội bộ.

Mỗi loại văn bản có cần một mẫu riêng không?

Nên có mẫu riêng cho các loại dùng nhiều như quyết định, công văn, tờ trình, thông báo, vì phần đầu và phần cuối khác nhau. Các mẫu dùng chung một bộ kiểu chữ để phần thân giống nhau.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, mẫu cũ cần sửa những gì?

Kiểm tên cơ quan ban hành, tên cơ quan chủ quản, địa danh ghi trước ngày tháng và ký hiệu đơn vị nếu thay đổi. Mẫu còn tên cơ quan cấp huyện là lỗi phải sửa ngay trong mẫu gốc, không chỉ trên từng văn bản.

Có nên đặt mật khẩu cho tệp mẫu không?

Mật khẩu chống sửa giúp tránh ghi đè nhầm, kết hợp với quyền chỉ đọc ở thư mục. Người dùng vẫn tạo văn bản mới bình thường. Mật khẩu này do người giữ mẫu quản lý, không ghi vào chính tệp hay thư mục.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138