HinhThuc.comHình Thức
Lỗi hay gặp và tự kiểm trước khi trình ký

Văn thư trả lại văn bản vì sai thể thức: kiểm gì trước khi phát hành, xử lý ra sao

Ai chịu trách nhiệm thể thức, văn thư soát những gì trước khi cấp số và đóng dấu, lý do trả lại hay gặp, cách trả lại có vết và giảm số lần bị trả.

Clerk at a service counter of a Gia Lai commune office handing a folder back to a colleague across the desk, both seen from the side and blurred, cool fluorescent light

Văn thư trả lại văn bản khi phát hiện sai thể thức, kỹ thuật trình bày hoặc thủ tục ban hành trước khi cấp số, đóng dấu và phát hành; lý do hay gặp nhất là thiếu hoặc sai quyền hạn ký, sai ký hiệu, thiếu phụ lục được nhắc trong nội dung, nơi nhận không đủ và văn bản bị sửa tay sau khi ký. Theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP, người đứng đầu đơn vị soạn thảo chịu trách nhiệm về nội dung; người được giao kiểm tra thể thức, kỹ thuật trình bày, thủ tục ban hành chịu trách nhiệm về phần đó.

Bài này nhìn từ cả hai phía: văn thư cần soát gì và trả lại thế nào cho có vết, người soạn nhận văn bản bị trả lại thì làm gì cho nhanh. Mục tiêu cuối cùng là giảm số lần trả lại, vì mỗi lần như vậy là một lần lãnh đạo phải ký lại.

Ai chịu trách nhiệm về thể thức văn bản

Nghị định 30/2020/NĐ-CP tách hai lớp trách nhiệm trước khi văn bản được ký ban hành. Lớp thứ nhất là nội dung: người đứng đầu đơn vị chủ trì soạn thảo phải kiểm tra và chịu trách nhiệm về nội dung văn bản. Lớp thứ hai là hình thức và thủ tục: người được giao trách nhiệm kiểm tra thể thức, kỹ thuật trình bày, thủ tục ban hành phải kiểm tra và chịu trách nhiệm về những điểm đó. Ở nhiều cơ quan, lớp thứ hai do chánh văn phòng, trưởng phòng hành chính hoặc người được phân công đảm nhiệm.

Văn thư cơ quan là người cuối cùng cầm văn bản trước khi nó rời cơ quan. Khi cấp số, ghi ngày, đóng dấu và phát hành, văn thư nhìn thấy văn bản ở dạng hoàn chỉnh nhất, nên cũng là người dễ phát hiện những lỗi đã lọt qua các bước trước. Quy trình cụ thể ai kiểm gì, văn thư được phép xử lý đến đâu, nằm trong quy chế công tác văn thư của từng cơ quan.

Hiểu được hai lớp này giúp tránh tranh cãi. Văn thư không sửa nội dung; người soạn không coi văn thư là người "bắt bẻ". Cả hai cùng làm cho văn bản ra khỏi cơ quan không có lỗi để cơ quan nhận không phải hỏi lại.

Văn thư soát gì khi nhận văn bản đã ký để phát hành

Trước khi cấp số và đóng dấu, văn thư thường soát nhanh theo danh sách dưới đây. Danh sách cụ thể của cơ quan bạn có thể dài hơn tuỳ quy chế.

  • Văn bản đã có chữ ký của người có thẩm quyền, quyền hạn ký và chức vụ ghi đúng với người đã ký.
  • Họ tên dưới chữ ký đúng là người đã ký.
  • Ký hiệu đúng tên loại và đúng danh mục chữ viết tắt của cơ quan; phần số còn trống để văn thư cấp.
  • Phần đầu: quốc hiệu, tiêu ngữ, tên cơ quan, địa danh đúng mẫu và đúng tên hiện hành.
  • Phụ lục được nhắc trong nội dung có kèm theo, đủ trang, đúng thứ tự.
  • Nơi nhận đủ, có dòng lưu; số bản cần in, cần sao khớp với số nơi nhận.
  • Không có chữ sửa tay, tẩy xoá, dán đè trên bản đã ký.
  • Văn bản điện tử: tệp đúng định dạng, chữ ký số của người có thẩm quyền hợp lệ, đủ các tệp đính kèm.

Danh sách này không thay cho bước kiểm tra thể thức trước khi ký. Nó là lần soát cuối, và văn thư nên ghi lại những lỗi tìm thấy để cơ quan biết lỗi nào đang lọt qua các bước trước.

Lý do trả lại hay gặp và ai sửa

Mỗi lý do trả lại kéo theo một người sửa và một mức độ phiền khác nhau. Bảng dưới giúp hai bên thống nhất từ trước:

Lý do trả lạiAi sửaCó phải trình ký lại không
Sai quyền hạn ký, chức vụ hoặc họ tên người kýNgười soạn sửa, lãnh đạo ký lạiCó
Ký hiệu không khớp tên loạiNgười soạn sửa trang đầuCó, vì trang đầu nằm trong văn bản đã ký
Thiếu phụ lục hoặc phụ lục sai phiên bảnNgười soạn bổ sung đúng bảnTuỳ quy chế; phụ lục cần chữ ký hoặc dấu thì trình lại
Nơi nhận thiếu đơn vị phải thi hànhNgười soạn sửa trang cuốiCó, vì nơi nhận nằm trên trang có chữ ký
Văn bản bị sửa tay sau khi kýNgười soạn in lại bản sạchCó
Sai tên cơ quan, địa danh cũNgười soạn sửa và cập nhật tệp mẫuCó
Tệp điện tử thiếu tệp đính kèm hoặc sai định dạngNgười soạn hoặc người ký số bổ sungTuỳ trường hợp; sửa nội dung tệp đã ký số thì phải ký lại

Nhìn cột cuối sẽ thấy gần như mọi lỗi trên bản đã ký đều dẫn tới ký lại. Đó là lý do tự kiểm trước khi trình ký rẻ hơn nhiều so với sửa sau. Một lần ký lại tốn thời gian của người ký, của văn thư và làm chậm văn bản đến nơi nhận.

Trả lại văn bản sao cho có vết và không mất lòng

Văn thư trả lại bằng miệng thì người soạn dễ quên, lần sau sai lại, và không ai biết văn bản đã từng bị trả. Cách làm gọn:

  1. Ghi lỗi cụ thể trên một phiếu nhỏ hoặc trong ô ghi chú của hệ thống quản lý văn bản: lỗi gì, ở đâu, căn cứ vào đâu. Ví dụ giả định: "Trang 2: cấp phó ký, thiếu KT. trước chức vụ cấp trưởng".
  2. Không tự sửa nội dung, không viết lên văn bản đã ký. Ghi chú để trên phiếu kèm theo.
  3. Trả về đúng người soạn hoặc đơn vị soạn thảo, ghi thời điểm trả trong sổ hoặc trên hệ thống.
  4. Nếu lỗi có thể khiến văn bản không còn đúng thẩm quyền, báo người được giao kiểm tra thể thức hoặc chánh văn phòng theo quy chế.
  5. Khi nhận lại bản đã sửa, soát lại đúng chỗ đã ghi và lướt nhanh toàn văn bản, vì sửa chỗ này đôi khi làm lệch chỗ khác.
  6. Cuối tháng, tổng hợp các lỗi đã trả lại theo loại để báo cáo hoặc góp ý cập nhật tệp mẫu.

Phiếu ghi lỗi giúp cả hai phía: người soạn biết chính xác cần sửa gì, văn thư có bằng chứng khi bị hỏi vì sao văn bản chậm phát hành. Lời lẽ trên phiếu nên ngắn, mô tả lỗi, không nhận xét người.

Người soạn nhận văn bản bị trả lại: sửa trong ba mươi phút

Văn bản bị trả lại thường đang gấp. Thứ tự dưới đây giúp sửa nhanh mà không tạo thêm lỗi mới:

  1. Đọc kỹ phiếu ghi lỗi, đánh dấu từng chỗ trên bản cũ để không sót. Nếu ghi chú chưa rõ, hỏi lại văn thư ngay, đừng đoán.
  2. Mở tệp gốc trên máy, sửa đúng các chỗ đó. Tránh nhân tiện sửa thêm câu chữ khác, vì mọi thay đổi ngoài phạm vi lỗi đều phải được người ký xem lại.
  3. Soát lại toàn bộ bằng bảng tự kiểm, nhất là phần ký và nơi nhận, vì sửa trang đầu có thể đẩy khối chữ ký sang trang khác.
  4. In bản mới, kẹp kèm bản cũ đã bị trả và phiếu ghi lỗi để người ký thấy ngay chỗ thay đổi.
  5. Trình ký lại theo đúng trình tự của cơ quan, kể cả chữ ký tắt của trưởng đơn vị nếu quy chế yêu cầu.
  6. Sau khi phát hành, sửa luôn tệp mẫu của mình và báo cho đồng nghiệp đang dùng chung mẫu đó.

Bản cũ đã có chữ ký nhưng không phát hành không được vứt lẫn vào giấy nháp. Giao lại văn thư hoặc xử lý theo quy chế của cơ quan, vì đó vẫn là tờ giấy có chữ ký thật của lãnh đạo.

Văn thư được tự xử lý đến đâu

Những việc thuộc văn thư. Cấp số, ghi ngày tháng nếu quy chế giao, đóng dấu, đóng dấu giáp lai, dấu treo, nhân bản theo số nơi nhận, phát hành và lưu. Đây là các việc văn thư làm trên văn bản đã được ký hợp lệ.

Những việc không thuộc văn thư. Sửa câu chữ, sửa số liệu, thêm hoặc bớt nơi nhận, đổi quyền hạn ký, thay trang trong văn bản đã ký. Kể cả khi lỗi rõ ràng và chỉ là một chữ, sửa trên bản đã ký là thay đổi văn bản mà người ký chưa xác nhận.

Vùng xám cần quy chế nói rõ. Có những việc mỗi cơ quan quy định một kiểu, như ai điền ngày tháng khi bản trình để trống, ai in phụ lục, ai đính kèm tệp lên hệ thống. Nếu quy chế chưa nói, đề nghị bổ sung thay vì mỗi lần một cách.

Khi lãnh đạo yêu cầu phát hành gấp dù còn lỗi. Văn thư báo rõ lỗi và hậu quả, ghi lại ý kiến chỉ đạo theo quy chế. Lỗi thể thức đã phát hành sẽ phải xử lý bằng văn bản đính chính, tốn công hơn một lần ký lại.

Giảm số lần bị trả lại: việc của cả cơ quan

Nếu văn thư cơ quan bạn trả lại nhiều văn bản mỗi tuần, vấn đề nằm ở hệ thống chứ không ở từng người. Ba nguyên nhân phổ biến là tệp mẫu cũ hoặc sai, người mới chưa được hướng dẫn, và bước kiểm tra thể thức trước khi ký bị bỏ qua vì vội. Cả ba đều sửa được bằng những việc nhỏ.

Việc đầu tiên là có một bộ tệp mẫu chuẩn, được văn thư và người kiểm tra thể thức cùng duyệt, đặt ở thư mục dùng chung và cập nhật có ngày. Việc thứ hai là một bảng tự kiểm một trang để người soạn dùng trước khi trình. Việc thứ ba là tổng hợp lỗi bị trả lại theo tháng: nhìn bảng tổng hợp sẽ thấy ngay lỗi nào lặp lại và đơn vị nào cần hướng dẫn thêm.

Người soạn nhận văn bản bị trả lại nên coi đó là thông tin chứ không phải lời phê bình. Sửa đúng chỗ ghi trên phiếu, rồi sửa luôn tệp mẫu của mình để lần sau không lặp lại. Nếu không đồng ý với lý do trả lại, hỏi người được giao kiểm tra thể thức và dẫn quy định cụ thể, tránh tranh luận tại bàn văn thư.

Câu hỏi thường gặp

Văn thư có quyền từ chối phát hành văn bản sai thể thức không?

Văn thư có trách nhiệm kiểm tra thể thức, kỹ thuật trình bày trước khi phát hành và báo sai sót cho người có trách nhiệm. Việc dừng hay tiếp tục phát hành khi còn lỗi xử lý theo quy chế công tác văn thư và ý kiến của người có thẩm quyền của cơ quan.

Văn thư phát hiện lỗi chính tả trong văn bản đã ký có được tự sửa không?

Không. Mọi thay đổi trên văn bản đã ký, kể cả một chữ, phải được người ký xác nhận. Văn thư ghi lỗi trên phiếu và trả lại người soạn để in bản đúng và trình ký lại theo quy chế.

Người soạn không đồng ý với lý do văn thư trả lại thì làm gì?

Hỏi người được giao kiểm tra thể thức hoặc chánh văn phòng, dẫn quy định cụ thể trong Nghị định 30/2020/NĐ-CP hoặc quy chế của cơ quan. Nếu đúng là văn thư nhầm, đề nghị cập nhật hướng dẫn để lần sau không lặp lại.

Trả lại văn bản có cần ghi vào sổ không?

Nên ghi, trên sổ hoặc trên hệ thống quản lý văn bản, gồm thời điểm trả, lý do và người nhận lại. Thông tin này giúp giải thích khi văn bản chậm phát hành và là dữ liệu để cơ quan biết lỗi nào cần hướng dẫn thêm.

Văn bản điện tử đã ký số bị sai thì văn thư trả lại thế nào?

Trả lại trên hệ thống quản lý văn bản kèm ghi chú lỗi. Nội dung tệp đã ký số không sửa trực tiếp được, vì mọi thay đổi làm chữ ký số không còn khớp; người soạn sửa tệp và người có thẩm quyền ký số lại.

Làm sao để giảm số văn bản bị trả lại ở cơ quan nhỏ?

Dùng một bộ tệp mẫu chuẩn có ngày cập nhật, cho người soạn một bảng tự kiểm một trang trước khi trình, và tổng hợp lỗi bị trả lại theo tháng để hướng dẫn đúng chỗ. Ba việc này thường giảm rõ số lần ký lại chỉ sau vài tháng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138