Trích yếu công văn bắt đầu bằng chữ viết tắt "V/v" (về việc), đặt ở ô 5b, canh giữa ngay dưới số và ký hiệu trong cột trái, viết chữ in thường, cỡ 12 đến 13, kiểu đứng. Theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020/NĐ-CP, đây là cách trình bày riêng của công văn, loại văn bản duy nhất không có dòng tên loại; khác với trích yếu dưới tên loại, dòng "V/v" không in đậm và không có đường kẻ bên dưới.
Dòng "V/v" nằm trong một cột hẹp, chỉ chừng hai phần năm bề ngang vùng soạn thảo, nên vấn đề lớn nhất không phải chữ in hay chữ đậm mà là làm sao để một nội dung đôi khi khá dài nằm gọn trong hai, ba dòng mà vẫn đọc được. Bài này trình bày thông số, cách viết gọn, cách ngắt dòng, và các lỗi văn thư hay trả lại. Ví dụ trong bài là ví dụ giả định; cách viết lời văn phần nội dung công văn không thuộc phạm vi bài.
Hai kiểu trích yếu đặt cạnh nhau
Nhiều lỗi ở dòng "V/v" sinh ra vì người soạn đem quy tắc của trích yếu dưới tên loại áp sang, hoặc ngược lại. Bảng dưới đặt hai kiểu cạnh nhau theo Phụ lục I.
| Điểm so sánh | Trích yếu công văn (ô 5b) | Trích yếu văn bản có tên loại (ô 5a) |
|---|---|---|
| Vị trí | Cột trái, dưới số và ký hiệu | Giữa trang, dưới dòng tên loại |
| Chữ mở đầu | "V/v" rồi tới nội dung | Không có "V/v" |
| Cỡ chữ | 12 đến 13 | 13 đến 14 |
| Kiểu chữ | Đứng, không đậm | Đứng, đậm |
| Đường kẻ dưới | Không có | Có, dài khoảng 1/3 đến 1/2 dòng chữ |
| Số dòng thường gặp | Một đến ba dòng vì cột hẹp | Một đến hai dòng |
Dòng "V/v" nhỏ hơn và nhạt hơn trích yếu dưới tên loại là có lý do: nó nằm trong khối phần đầu bên trái, cạnh số ký hiệu, chứ không đứng một mình giữa trang làm tiêu đề. Nếu in đậm, khối bên trái sẽ nặng hơn khối quốc hiệu bên phải và cả phần đầu lệch cân. Nếu kẻ thêm đường dưới, người đọc dễ tưởng nhầm đó là trích yếu của một văn bản có tên loại bị đặt sai chỗ.
Viết chữ "V/v" cho đúng
Chữ V hoa, chữ v thường, gạch chéo ở giữa. Viết "V/v", không viết "V/V", "v/v" hay "V.v". "V.v" dễ đọc thành "vân vân". Một số bộ gõ tự sửa chữ thường đầu dòng thành chữ hoa, hoặc tự đổi cả cụm thành chữ hoa khi gõ nhanh; kiểm lại sau khi gõ, nhất là trên tệp mẫu dùng chung.
Không viết đầy đủ "Về việc". Trích yếu công văn dùng dạng viết tắt "V/v". Viết đủ "Về việc" ở ô 5b là lỗi văn thư hay gặp, dù người đọc vẫn hiểu.
Một khoảng trắng sau "V/v". Sau "V/v" là một khoảng trắng rồi tới nội dung. Mẫu trình bày trong phụ lục không đặt dấu hai chấm sau "V/v"; nếu cơ quan bạn đang dùng dấu hai chấm, nên đối chiếu bản gốc một lần rồi thống nhất.
Chữ đầu nội dung viết thường. Nội dung sau "V/v" bắt đầu bằng chữ thường, như "V/v đề nghị cung cấp số liệu …", trừ khi chữ đầu là danh từ riêng hoặc tên văn bản phải viết hoa.
Không chấm cuối. Dòng trích yếu công văn kết thúc không có dấu chấm, giống trích yếu dưới tên loại.
Viết gọn trong cột hẹp
Cột trái chứa ô 5b thường chỉ rộng khoảng hai phần năm vùng soạn thảo. Với cỡ 12 hoặc 13, mỗi dòng chứa được chừng một chục tiếng. Một trích yếu mười lăm tiếng đã chiếm hai dòng, ba mươi tiếng thành ba dòng. Muốn gọn, bạn bỏ những gì người nhận đã biết từ chỗ khác: tên cơ quan gửi đã ở ô số 2, tên cơ quan nhận sẽ ở dòng "Kính gửi", ngày tháng ở ô số 4.
Ví dụ giả định: "V/v đề nghị Sở Nội vụ tỉnh X hướng dẫn việc bàn giao hồ sơ lưu trữ của các xã cũ sau sắp xếp cho Ủy ban nhân dân xã An Phú" dài gần ba mươi tiếng. Bỏ tên cơ quan nhận và tên cơ quan gửi, còn "V/v đề nghị hướng dẫn bàn giao hồ sơ lưu trữ của các xã cũ sau sắp xếp", vẫn đủ để người nhận biết việc và vào sổ chính xác.
Phần giữ lại phải là động từ chỉ việc và đối tượng của việc: đề nghị gì, trả lời về việc gì, đôn đốc việc gì, cung cấp thông tin gì. Một trích yếu như "V/v triển khai nhiệm vụ" hay "V/v phối hợp" quá chung, người nhận vào sổ xong cũng không biết công văn nói gì. Ngắn gọn không có nghĩa là thiếu thông tin.
Một mẹo kiểm độ dài là đọc to dòng trích yếu trong một hơi. Nếu phải ngắt hơi giữa chừng, gần như chắc có một cụm có thể chuyển xuống nội dung: mục đích của đề nghị, căn cứ của việc trả lời, hay danh sách đơn vị liên quan. Những cụm đó cần cho người giải quyết, nhưng không cần cho người vào sổ và phân phối.
Đối chiếu trích yếu công văn (ví dụ giả định)
Các dòng dưới cho thấy cùng một việc có thể viết nhiều cách; cột cuối giải thích vì sao một cách tốt hơn.
| Cách ghi | Nhận xét |
|---|---|
| V/v đề nghị cung cấp số liệu hộ kinh doanh quý III năm 2026 | Tốt: có động từ, đối tượng, kỳ thời gian |
| Về việc đề nghị cung cấp số liệu hộ kinh doanh quý III năm 2026 | Sai thể thức: viết đủ "Về việc" thay cho "V/v" |
| V/v số liệu | Quá chung, không biết số liệu gì, kỳ nào |
| V/V ĐỀ NGHỊ CUNG CẤP SỐ LIỆU | Sai chữ hoa: trích yếu công văn viết chữ in thường |
| V/v đề nghị Phòng Kinh tế xã An Phú cung cấp số liệu hộ kinh doanh quý III năm 2026 để tổng hợp báo cáo tỉnh | Dài: tên nơi nhận đã ở "Kính gửi", mục đích để ở nội dung |
| V/v trả lời Công văn số 125/UBND-VP | Thiếu việc: chỉ biết là trả lời, không biết về chuyện gì |
Dòng cuối là kiểu hay gặp khi trả lời công văn của cơ quan khác. Số ký hiệu của công văn được trả lời nên nêu ở câu mở đầu phần nội dung; trích yếu thì nêu việc được trả lời, ví dụ giả định "V/v trả lời đề nghị hướng dẫn bàn giao hồ sơ lưu trữ". Như vậy người tra sổ nhìn trích yếu là biết chủ đề, không phải mở văn bản kia.
Ngắt dòng "V/v" trong cột trái
Khi trích yếu chiếm hơn một dòng, cách ngắt quyết định nó trông gọn hay rối. Các bước dưới áp dụng cho mọi công văn, dù soạn trên máy hay trên hệ thống quản lý văn bản.
- Viết trọn trích yếu trên một dòng trước, chưa ngắt, để thấy độ dài thật.
- Tìm ranh giới cụm nghĩa: sau động từ chính hoặc trước cụm chỉ thời gian, phạm vi.
- Ngắt bằng ngắt dòng mềm trong cùng đoạn, không tách thành hai đoạn có khoảng cách đoạn.
- Giữ "V/v" và ít nhất hai, ba tiếng đầu của nội dung trên cùng dòng thứ nhất; không để "V/v" đứng một mình.
- Tránh để một tiếng lẻ, như số năm, rơi xuống dòng cuối; sửa câu hoặc ngắt sớm hơn cho các dòng dài gần bằng nhau.
- Kiểm các dòng đều canh giữa trong cột, cùng trục với dòng số và ký hiệu phía trên.
Nếu sau khi rút gọn mà trích yếu vẫn hơn ba dòng, đó là dấu hiệu công văn đang gộp nhiều việc. Cân nhắc tách thành hai công văn, hoặc dùng một tên chung cho nhóm việc ở trích yếu và liệt kê từng việc trong nội dung.
Dòng "V/v" nhìn từ phía nơi nhận
Người soạn thường viết trích yếu như một tiêu đề cho văn bản của mình. Nhưng người dùng nó nhiều nhất lại là văn thư của cơ quan nhận. Khi công văn đến, văn thư nơi nhận đọc dòng "V/v" để vào sổ văn bản đến, rồi dựa vào đó trình lãnh đạo phân phối cho phòng hoặc người phụ trách. Một dòng "V/v" rõ ràng giúp công văn tới đúng bàn ngay trong ngày; một dòng mơ hồ có thể làm công văn bị chuyển qua hai, ba phòng trước khi tìm được người giải quyết.
Vì vậy, khi viết dòng "V/v", bạn thử đặt mình vào vị trí văn thư nơi nhận: chỉ đọc dòng này, có biết nên chuyển cho ai không? Ví dụ giả định "V/v phối hợp thực hiện" không trả lời được; "V/v phối hợp rà soát hộ nghèo năm 2026" thì văn thư biết ngay đó là việc của bộ phận phụ trách lĩnh vực xã hội.
Cũng từ phía nơi nhận, dòng "V/v" là nơi người ta tìm lại công văn sau này khi cần trả lời hay đối chiếu. Dùng từ ngữ đúng tên việc, không viết tắt tự chế, không dùng cách nói vòng, là cách giúp cả hai phía tra cứu được.
Lỗi dòng "V/v" văn thư hay trả lại
Ngoài các lỗi về chữ, có vài lỗi về vị trí và về sự nhất quán mà người soạn ít để ý.
- Dòng "V/v" đặt giữa trang như trích yếu của văn bản có tên loại, thay vì trong cột trái dưới số ký hiệu.
- Dòng "V/v" in đậm hoặc in nghiêng, do chép định dạng từ chỗ khác.
- Có đường kẻ dưới dòng "V/v", do dùng mẫu của quyết định để soạn công văn.
- Công văn có thêm dòng "CÔNG VĂN" in hoa giữa trang.
- Trích yếu trên công văn khác trích yếu ghi trong sổ đăng ký văn bản đi.
- Cỡ chữ dòng "V/v" lớn hơn cỡ chữ số ký hiệu ngay trên, làm khối bên trái phình ra.
- Trích yếu chứa thông tin cá nhân như họ tên kèm số định danh của công dân.
Lỗi cuối cùng cần lưu ý đặc biệt. Trích yếu được chép vào sổ đăng ký, sổ văn bản đến của nơi nhận, danh mục hồ sơ, và đôi khi hiện trên các bảng tra cứu nội bộ. Nếu công văn liên quan tới một công dân, trích yếu nêu việc là đủ; thông tin nhận diện để trong nội dung, nơi phạm vi người đọc hẹp hơn.
Câu hỏi thường gặp
Dòng V/v trong công văn có in đậm không?
Không. Theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020, trích yếu công văn viết chữ in thường, cỡ 12 đến 13, kiểu đứng, không đậm, đặt canh giữa dưới số và ký hiệu. Chỉ trích yếu của văn bản có tên loại mới in đậm và có đường kẻ bên dưới.
Sau chữ V/v có dấu hai chấm không?
Mẫu trình bày trong phụ lục ghi "V/v" rồi một khoảng trắng và tới nội dung, không có dấu hai chấm. Nếu cơ quan bạn đang dùng dấu hai chấm theo thói quen, nên đối chiếu bản gốc phụ lục một lần rồi thống nhất trong mẫu chung.
Có được viết "Về việc" thay cho "V/v" không?
Ở ô 5b của công văn, dạng chuẩn là chữ viết tắt "V/v". Viết đầy đủ "Về việc" là lỗi thể thức hay bị văn thư trả lại. Ngược lại, ở trích yếu dưới tên loại như quyết định, cụm "Về việc" viết đầy đủ nếu được dùng.
Trích yếu công văn dài ba dòng có sai không?
Không sai thể thức, vì nghị định chỉ yêu cầu ngắn gọn, phản ánh khái quát nội dung chủ yếu. Nhưng ba dòng trong cột hẹp thường là dấu hiệu có chữ thừa như tên cơ quan nhận, mục đích. Bỏ những phần đã có ở chỗ khác thường đưa về một hoặc hai dòng.
Công văn trả lời có ghi số công văn được trả lời trong V/v không?
Thực tế có nơi ghi, nhưng trích yếu chỉ có số ký hiệu thì không cho biết chủ đề. Cách dễ tra cứu hơn là trích yếu nêu việc được trả lời, còn số ký hiệu của công văn được trả lời nêu ở câu mở đầu phần nội dung.
Dòng V/v có canh giữa hay canh trái?
Canh giữa trong cột trái, cùng trục với dòng số và ký hiệu ngay phía trên. Khi trích yếu có nhiều dòng, mỗi dòng đều canh giữa. Canh trái sát lề làm khối bên trái lệch so với tên cơ quan ban hành phía trên.