HinhThuc.comHình Thức
Chữ ký, con dấu và nơi nhận

Chữ ký nháy và ký tắt từng trang: ai ký, ký ở vị trí nào, khác chữ ký chính ra sao

Chữ ký nháy thể hiện người kiểm tra văn bản trước khi trình ký: ai ký, đặt ở đâu, khác ký tắt từng trang và chữ ký chính thế nào, theo quy chế từng cơ quan.

Over-the-shoulder view of a department head in Thai Nguyen initialing the corner of a blank page with a blue pen, stack of paper beside, warm desk lamp

Chữ ký nháy là chữ ký ngắn của người đã kiểm tra văn bản trước khi trình người có thẩm quyền ký chính thức, thể hiện "đã xem, chịu trách nhiệm về phần mình". Ký tắt từng trang là chữ ký ngắn đặt ở mỗi trang của văn bản nhiều trang để chống thay trang. Cả hai không thay cho chữ ký của người có thẩm quyền và không làm văn bản có giá trị ban hành.

Nghị định 30/2020/NĐ-CP đặt trách nhiệm kiểm tra nội dung và thể thức văn bản trước khi ký ban hành, còn việc thể hiện sự kiểm tra đó bằng chữ ký nháy, ký tắt ở đâu, ai ký, thường do quy chế làm việc hoặc quy chế công tác văn thư của từng cơ quan quy định. Vì vậy bài này nói theo nguyên tắc và các cách làm phổ biến; vị trí cụ thể ở cơ quan bạn cần theo quy chế của chính cơ quan đó.

Chữ ký nháy để làm gì

Một văn bản trước khi đến tay người ký thường đi qua vài người: chuyên viên soạn, lãnh đạo phòng duyệt nội dung, văn thư hoặc người được giao kiểm thể thức. Người ký chính thức không thể đọc lại mọi con số, mọi căn cứ; họ dựa vào việc những người trước đã làm phần của mình. Chữ ký nháy là dấu vết cho thấy từng người đã làm phần đó.

Nghị định 30/2020/NĐ-CP quy định người đứng đầu đơn vị chủ trì soạn thảo phải kiểm tra và chịu trách nhiệm về nội dung văn bản, còn người được giao kiểm tra thể thức, kỹ thuật trình bày, ghi số, ngày tháng chịu trách nhiệm về phần thể thức. Chữ ký nháy biến các trách nhiệm đó thành thứ nhìn thấy được trên tờ giấy. Khi văn bản có sai sót, cơ quan biết phải hỏi ai, ở khâu nào.

Chữ ký nháy cũng là tín hiệu cho người ký chính: thấy đủ chữ ký nháy theo quy chế thì yên tâm ký, thiếu một chữ ký nháy thì trả lại hỏi vì sao. Ở nhiều cơ quan, văn thư được giao từ chối nhận văn bản để đóng dấu nếu bản gốc thiếu chữ ký nháy theo quy định.

Vị trí ký nháy thường gặp và ý nghĩa

Không có một vị trí duy nhất áp cho mọi cơ quan. Bảng dưới tóm các vị trí hay được quy chế quy định; cơ quan bạn chọn vị trí nào thì cả cơ quan dùng đúng vị trí đó.

Vị tríThường của aiÝ nghĩaLưu ý
Cuối dòng nội dung cuối cùng, sau dấu kết thúcLãnh đạo đơn vị soạn thảoĐã duyệt toàn bộ nội dung đến điểm kết thúcKý sát dấu kết thúc để không chừa chỗ viết thêm
Cạnh dòng chức vụ hoặc cạnh khối chữ kýChánh văn phòng, người kiểm tra cuốiĐã kiểm thẩm quyền và thể thức trước khi trìnhKhông lấn vào khoảng trống để ký và đóng dấu
Cạnh tên mình ở phần nơi nhận hoặc ký hiệu người soạnChuyên viên soạn thảoNgười soạn xác nhận bản cuối là bản mình soạnTuỳ quy chế; nhiều nơi không yêu cầu
Góc dưới mỗi trangNgười soạn hoặc lãnh đạo đơn vịKý tắt từng trang, chống thay trangThường dùng cho văn bản dài, hợp đồng, phụ lục

Hai nguyên tắc chung cho mọi vị trí: chữ ký nháy không được che khuất chữ của văn bản, và không được chiếm chỗ của chữ ký chính hay của con dấu. Người ký nháy dùng chữ ký ngắn ổn định, không đổi qua lại giữa nhiều kiểu.

Ký tắt từng trang khác chữ ký nháy ở đâu

Chữ ký nháy trả lời câu hỏi "ai đã kiểm tra". Ký tắt từng trang trả lời câu hỏi "trang này có đúng là trang của văn bản đó không". Văn bản ba mươi trang chỉ có chữ ký chính ở trang cuối thì về lý thuyết có thể bị rút ra, thay một trang ở giữa. Chữ ký tắt ở góc mỗi trang làm việc thay trang trở nên khó và dễ phát hiện.

Trong văn bản hành chính, chống thay trang chủ yếu dựa vào dấu giáp lai do văn thư đóng ở mép phải các tờ, theo quy định của người đứng đầu cơ quan. Ký tắt từng trang hay gặp hơn ở hợp đồng, biên bản thoả thuận, phụ lục hợp đồng, nơi các bên cùng ký và mỗi bên muốn chắc chắn bản mình giữ giống hệt bản bên kia. Một số cơ quan dùng cả hai cho văn bản quan trọng.

Khi ký tắt từng trang, chọn một vị trí cố định, thường là góc dưới bên phải hoặc cạnh số trang, và ký mọi trang kể cả trang cuối có chữ ký chính. Nếu văn bản có phụ lục, ký tắt cả các trang phụ lục. Bỏ sót một trang là đúng chỗ mà người muốn thay trang sẽ chọn.

Ai ký nháy, theo thứ tự nào

Người soạn thảo. Nhiều quy chế không bắt chuyên viên ký nháy, vì trách nhiệm nội dung thuộc lãnh đạo đơn vị. Nhưng một số cơ quan yêu cầu người soạn ký nháy cạnh ký hiệu người soạn thảo hoặc tên đơn vị ở dòng lưu, để truy nguyên người làm ra bản cuối.

Lãnh đạo đơn vị chủ trì soạn thảo. Đây là chữ ký nháy quan trọng nhất về nội dung. Lãnh đạo phòng ký nháy là xác nhận số liệu, căn cứ, đề xuất trong văn bản đúng và đã thống nhất với các đơn vị liên quan nếu cần.

Người kiểm tra thể thức. Thường là văn thư hoặc chánh văn phòng, tuỳ cơ quan. Chữ ký nháy ở khâu này xác nhận thể thức, thẩm quyền ký, số trang, phụ lục kèm theo đã đúng.

Thứ tự. Chữ ký nháy đi theo đường văn bản: soạn, duyệt nội dung, kiểm thể thức, rồi mới trình ký chính. Ký nháy trước khi văn bản sửa xong là ký vào một bản chưa phải bản cuối, và mất ý nghĩa.

Sửa sau khi đã ký nháy. Nếu văn bản phải sửa nội dung sau khi đã có chữ ký nháy, in bản mới và ký nháy lại. Không sửa tay trên bản đã ký nháy rồi trình ký chính.

Mực ký và bút: áp cho cả chữ ký nháy

Nghị định 30/2020/NĐ-CP quy định khi ký văn bản giấy dùng bút có mực màu xanh, không dùng các loại mực dễ phai. Quy định này viết cho chữ ký của người có thẩm quyền, nhưng áp cùng cách cho chữ ký nháy và ký tắt là thói quen tốt: chữ ký nháy cũng cần bền theo thời gian lưu trữ văn bản, và màu xanh giúp phân biệt bản gốc với bản chụp.

Các loại mực dễ phai thường gặp là mực bút bi kém chất lượng, mực gel có thể nhoè khi gặp ẩm, mực bút dạ tẩy được bằng nhiệt. Loại cuối cùng nguy hiểm nhất vì chữ ký có thể biến mất khi văn bản để gần nguồn nhiệt hoặc qua máy ép plastic. Văn thư nên chuẩn bị sẵn bút ký mực xanh bền màu ở bàn trình ký, thay vì để người ký dùng bút bất kỳ trong túi.

Không dùng con dấu khắc sẵn chữ ký thay cho chữ ký nháy hay chữ ký chính trên văn bản hành chính. Chữ ký khắc dấu không thể hiện việc người đó trực tiếp xem văn bản, đúng thứ mà chữ ký nháy cần chứng minh.

Văn bản điện tử: chữ ký nháy được thay bằng gì

Khi cơ quan soạn và trình ký trên hệ thống quản lý văn bản, các bước duyệt nội dung, kiểm thể thức thường được ghi lại trong luồng xử lý của hệ thống: ai mở, ai chuyển, ai đồng ý, lúc nào. Luồng này đóng vai trò chữ ký nháy, thậm chí đầy đủ hơn vì có thời gian và lịch sử sửa.

Nghị định 30 quy định người có thẩm quyền ký văn bản điện tử bằng chữ ký số, nhưng không đặt ra hình ảnh chữ ký nháy trên văn bản điện tử. Vì vậy không chèn ảnh chụp chữ ký nháy vào tệp, và không dùng chữ ký số của người kiểm tra đặt lên văn bản như một chữ ký nháy, trừ khi hướng dẫn của cơ quan quy định rõ cách làm đó. Chi tiết theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan về hệ thống quản lý văn bản điện tử. Khi chuyển từ giấy sang điện tử, cơ quan nên rà lại quy chế để mỗi khâu kiểm tra trước đây thể hiện bằng chữ ký nháy đều có bước tương ứng trong luồng xử lý, không để khâu nào bị rơi mất chỉ vì không còn tờ giấy để ký.

Nếu văn bản điện tử được in ra để trình ký bằng giấy song song (ở nơi còn dùng cả hai), chữ ký nháy ghi trên bản giấy chỉ có giá trị nội bộ cho bản giấy đó. Hai đường trình ký song song dễ gây lệch phiên bản, nên quy chế cần nói rõ đường nào là chính.

Những lỗi hay gặp với chữ ký nháy và ký tắt

Phần lớn lỗi không nằm ở việc thiếu chữ ký nháy mà ở chỗ chữ ký nháy có nhưng không còn ý nghĩa. Các trường hợp văn thư nên để ý khi nhận văn bản để đóng dấu:

  • Ký nháy vào bản chưa phải bản cuối. Lãnh đạo phòng ký nháy bản sáng, chiều chuyên viên sửa thêm một đoạn rồi in lại nhưng lấy trang có chữ ký nháy cũ ghép vào. So số trang, so đoạn cuối với bản lưu trên máy là cách phát hiện nhanh.
  • Chữ ký nháy đè lên chữ của văn bản. Ký nháy chồng lên dấu kết thúc hoặc lên chữ cuối câu làm người đọc khó xác định văn bản kết thúc ở đâu.
  • Ký nháy chiếm khoảng trống của chữ ký chính. Người ký chính phải ký lệch đi, văn thư không còn chỗ đóng dấu đúng vị trí.
  • Mỗi lần một kiểu chữ ký nháy. Người ký nháy đổi kiểu tuỳ hứng làm việc đối chiếu sau này khó khăn; nên dùng một chữ ký ngắn ổn định.
  • Ký tắt sót trang. Văn bản dài ký tắt đến giữa thì dừng, thường do lật hai tờ một lúc. Đếm trang trước khi trình, đánh số trang đầy đủ giúp phát hiện ngay.
  • Người không có trách nhiệm kiểm tra lại ký nháy. Chữ ký nháy của người không được quy chế giao khâu kiểm tra không thay được chữ ký nháy của người được giao.

Khi gặp các lỗi này, văn thư trả lại đơn vị soạn thảo kèm ghi chú ngắn lý do, không tự sửa. Một tờ ghi chú trả lại có lý do rõ ràng giúp đơn vị soạn thảo sửa thói quen, thay vì lặp lại ở văn bản sau.

Câu hỏi thường gặp

Chữ ký nháy có làm văn bản có giá trị pháp lý không?

Không. Văn bản có giá trị khi được người có thẩm quyền ký, đóng dấu hoặc ký số theo quy định. Chữ ký nháy là dấu vết nội bộ cho thấy ai đã kiểm tra; nó không thay chữ ký chính và không làm văn bản thành văn bản đã ban hành.

Văn bản thiếu chữ ký nháy mà đã được ký chính thì có phải ban hành lại không?

Nếu nội dung và thể thức đúng, thẩm quyền ký đúng, văn bản vẫn là văn bản đã ký. Thiếu chữ ký nháy là vi phạm quy chế nội bộ về quy trình, cơ quan xử lý theo quy chế. Đây không phải là lời tư vấn cho tranh chấp cụ thể; trường hợp có tranh chấp cần ý kiến chuyên môn.

Có nên ký nháy bằng mực đỏ để dễ phân biệt với chữ ký chính không?

Không nên. Mực đỏ thường gắn với con dấu và với ý kiến phê sửa, dùng cho chữ ký nháy dễ gây nhầm. Dùng mực xanh bền màu như chữ ký chính; vị trí ký nháy đã đủ để phân biệt.

Ký tắt từng trang có cần ký cả trang có chữ ký chính không?

Nên ký. Mục đích của ký tắt là để mọi trang mang cùng một dấu hiệu nhận diện. Bỏ trống trang cuối vì "đã có chữ ký chính" làm cách nhận diện không đồng nhất, và khi có bản đối chiếu sẽ khó giải thích.

Văn thư có được ký nháy thay lãnh đạo phòng khi lãnh đạo đi vắng không?

Không. Chữ ký nháy của lãnh đạo phòng xác nhận lãnh đạo phòng đã xem nội dung, ký thay là làm mất ý nghĩa đó. Nếu lãnh đạo phòng vắng, cấp phó của phòng ký nháy theo phân công, hoặc chờ, tuỳ quy chế.

Doanh nghiệp có cần áp dụng chữ ký nháy không?

Không bắt buộc theo Nghị định 30, nhưng nhiều doanh nghiệp áp dụng cho hợp đồng và văn bản có giá trị tiền lớn, để biết bộ phận nào đã soát. Quy định nên ghi trong quy chế nội bộ để mọi người ký cùng vị trí, cùng thứ tự.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138