Công điện là văn bản có tên loại dùng để chỉ đạo, đôn đốc những việc gấp; điểm nhận dạng trên trang là chữ “CÔNG ĐIỆN” giữa trang, ký hiệu có “CĐ”, và một dòng đặc trưng “[người hoặc cơ quan ban hành] điện:” đứng ngay trên danh sách nơi nhận điện. Công điện thường mang dấu chỉ mức độ khẩn và được phát hành theo cách nhanh nhất, nên thể thức phải gọn, không có chỗ cho nhầm lẫn.
Bài này đi qua các ô của một công điện theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư, kèm ví dụ giả định của Ủy ban nhân dân tỉnh X gửi các xã, phường trong mùa mưa bão. Bài không bàn nội dung chỉ đạo; chỉ bàn trình bày và phát hành. Thông số chi tiết từng ô, nhất là kiểu và vị trí dấu mức độ khẩn, bạn đối chiếu phụ lục Nghị định và văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có.
Sơ đồ ô của một công điện
Công điện dùng phần đầu chung, rồi thay dòng Kính gửi bằng dòng “điện:” đặc trưng. Bảng dưới đọc từ trên xuống, ví dụ giả định.
| Vị trí | Thành phần | Ví dụ giả định |
|---|---|---|
| Cột trái, trên cùng | Tên cơ quan | ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH X |
| Cột phải, trên cùng | Quốc hiệu và Tiêu ngữ | Hai dòng, đường kẻ dưới tiêu ngữ |
| Cột trái | Số, ký hiệu | Số: 03/CĐ-UBND |
| Cột phải | Địa danh và thời gian | X, ngày 18 tháng 9 năm 2026 (cách ghi địa danh cho cơ quan cấp tỉnh: đối chiếu quy định của Nghị định) |
| Dưới số ký hiệu | Dấu mức độ khẩn | HỎA TỐC, THƯỢNG KHẨN hoặc KHẨN — vị trí theo phụ lục |
| Giữa trang | Tên loại và trích yếu | CÔNG ĐIỆN / Về việc chủ động ứng phó mưa lớn diện rộng |
| Dưới trích yếu | Dòng “điện:” | CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH X điện: |
| Dưới dòng “điện:” | Danh sách nơi nhận điện | - Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường; - Giám đốc các sở, ngành liên quan. |
| Thân | Nội dung | Đoạn ngắn, các việc đánh số |
| Cuối trang | Nơi nhận và phần ký | Như trên; …; Lưu: VT, …; chức vụ, chữ ký, dấu, họ tên |
Dòng “điện:” là chỗ người mới hay viết sai thành “Kính gửi:”. Công điện không dùng Kính gửi; chủ thể gửi điện đứng trước chữ “điện:”, danh sách người nhận đứng sau, và phần nơi nhận ở cuối mở bằng “Như trên;” để chỉ những người đã được liệt kê.
Dòng “… điện:” và danh sách nhận điện
Chủ thể. Trước chữ “điện:” là chức danh người ban hành hoặc tên cơ quan, in hoa, đậm, canh giữa. Nếu công điện do người đứng đầu ban hành, ghi chức danh, ví dụ giả định “CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH X điện:”; nếu do tập thể cơ quan ban hành, ghi tên cơ quan. Chủ thể này phải khớp với phần ký ở cuối.
Chữ “điện:”. Chữ thường, có dấu hai chấm, đứng liền sau chủ thể trên cùng dòng. Không viết hoa thành “ĐIỆN:”, không đặt xuống dòng riêng.
Danh sách nhận. Mỗi nơi nhận một dòng, mở bằng gạch đầu dòng, cuối dòng chấm phẩy, dòng cuối chấm. Nơi nhận thường ghi theo chức danh người đứng đầu, vì công điện chỉ đạo người chịu trách nhiệm trực tiếp, ví dụ “Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường”.
Ghi gộp theo nhóm. Gửi tới mọi xã, phường trong tỉnh thì ghi gộp thành một dòng thay vì liệt kê hàng chục tên. Danh sách chi tiết nằm ở sổ phát hành của văn thư hoặc ở cấu hình nhóm nhận trên hệ thống quản lý văn bản.
Tên hiện hành. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, cấp huyện không còn; danh sách nhận điện cũ thường còn dòng “Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện”. Kiểm lại trước khi dùng mẫu năm trước, nếu không công điện sẽ gửi tới nơi không còn tồn tại.
Mức độ khẩn: chọn và trình bày dấu
Nghị định 30/2020/NĐ-CP phân mức độ khẩn của văn bản thành ba mức: khẩn, thượng khẩn và hỏa tốc. Người ký quyết định mức độ khẩn căn cứ tính chất công việc; văn thư không tự nâng hay hạ mức. Công điện gần như luôn mang một trong ba mức này, vì bản chất nó là văn bản cho việc gấp.
Dấu chỉ mức độ khẩn được khắc sẵn hoặc trình bày trên văn bản theo mẫu trong phụ lục Nghị định, đặt ở vị trí quy định gần khu vực số ký hiệu. Kiểu chữ, khung và màu mực của dấu theo phụ lục; bạn đối chiếu bản gốc thay vì tự thiết kế dấu trên máy tính. Với văn bản điện tử, mức độ khẩn thường được chọn trong hệ thống quản lý văn bản và đồng thời thể hiện trên trang theo quy định.
Một lỗi đáng tránh là gõ chữ “HỎA TỐC” bằng chữ đỏ cỡ lớn ngay giữa trang để gây chú ý. Ngoài việc sai vị trí, làm vậy còn khiến trang khác hẳn mẫu, người nhận ở cơ quan khác có thể nghi ngờ tính xác thực. Mức độ khẩn có tác dụng vì nó đặt đúng chỗ và đúng kiểu mà mọi văn thư đều quen nhìn; nếu cơ quan chưa có dấu mức độ khẩn đúng mẫu, đề nghị khắc theo quy định thay vì ứng biến.
Phần nội dung công điện: ngắn, đánh số, đọc được trong một phút
Công điện thường được đọc trong tình thế gấp, có khi đọc qua điện thoại ngoài hiện trường. Trình bày phần thân theo vài nguyên tắc sau giúp người nhận làm đúng ngay.
- Đoạn mở một, hai câu nêu tình hình dẫn tới công điện. Không nhắc lại toàn bộ diễn biến đã có trong văn bản trước.
- Các việc yêu cầu đánh số 1., 2., 3., mỗi việc một đoạn ngắn, mở bằng tên chức danh hoặc đơn vị được giao, có thể in đậm tên đó để người nhận tìm phần của mình.
- Mốc thời gian ghi đầy đủ giờ và ngày, ví dụ giả định “trước 17 giờ 00 ngày 18 tháng 9 năm 2026”, tránh “chiều nay”, “trong ngày” vì công điện có thể được đọc muộn hơn lúc ký.
- Chế độ báo cáo đặt ở việc cuối cùng: báo về đâu, bằng cách nào, khi nào. Đây là phần người nhận cần nhất sau khi đã làm.
- Không bảng dài, không phụ lục dày. Nếu cần danh sách, đặt ở phụ lục ngắn hoặc dẫn văn bản đã có.
- Một trang là tốt nhất. Công điện hai trang thì đánh số trang và giữ phần ký đi cùng vài dòng cuối.
Những nguyên tắc này không thêm thành phần nào ngoài thể thức; chúng chỉ là cách tổ chức phần nội dung trong khuôn khổ đánh số và in đậm vốn được phép.
Phần ký, nơi nhận và phát hành nhanh
Phần ký của công điện giống văn bản có tên loại: quyền hạn nếu có, chức vụ in hoa đậm, chữ ký, dấu, họ tên. Nếu dòng “điện:” mang chức danh người đứng đầu thì phần ký là chức danh đó, hoặc “KT.” kèm chức vụ cấp phó khi cấp phó ký thay. Phần nơi nhận mở bằng “Như trên;”, tiếp theo là các nơi để báo cáo hoặc để biết, cuối cùng là “Lưu: VT, …”.
Công điện cần tới nơi nhận nhanh nhất có thể. Ở cơ quan đã dùng hệ thống quản lý văn bản điều hành, bản điện tử có chữ ký số của người có thẩm quyền và của cơ quan được phát hành ngay sau khi ký, kèm cài đặt mức độ khẩn tương ứng. Bản giấy, nếu vẫn cần, được đóng dấu mức độ khẩn và chuyển theo đường nhanh nhất mà quy chế cho phép. Văn thư ghi giờ phát hành vào sổ hoặc hệ thống, vì với công điện, giờ phát hành có ý nghĩa.
Khi công điện phát hành ngoài giờ hành chính, cơ quan thường có quy định về người trực văn thư và cách liên hệ với người ký. Phần này thuộc quy chế nội bộ, nhưng có một việc trình bày cần nhớ: ngày tháng trên công điện là ngày ký thật, không ghi lùi về ngày làm việc gần nhất cho “đẹp sổ”. Người nhận căn cứ ngày và giờ đó để tính thời hạn thực hiện.
Soát công điện trong năm phút khi đang gấp
Công điện hay được soạn trong vài chục phút, có khi ngoài giờ, bởi người không thường xuyên soạn loại văn bản này. Thứ tự soát dưới đây ưu tiên những lỗi làm công điện tới sai người hoặc bị nghi ngờ.
- Kiểm tên loại “CÔNG ĐIỆN” và ký hiệu “CĐ”; nếu trang đang mang dòng “V/v” ở cột trái, đó là mẫu công văn bị dùng nhầm.
- Kiểm dấu mức độ khẩn đúng mức người ký đã chọn và đúng vị trí theo mẫu.
- Đọc dòng “… điện:”: chủ thể khớp với phần ký ở cuối trang.
- Đọc danh sách nhận điện: đúng đơn vị hiện hành, không sót nhóm nào được giao việc trong thân.
- Dò từng mốc thời gian trong thân: có giờ, có ngày tháng năm, không còn chữ “hôm nay”, “ngày mai”.
- Kiểm phần nơi nhận: mở bằng “Như trên;”, có các nơi cần báo cáo, có “Lưu: VT, …”.
- Kiểm ngày ký trên trang trùng với ngày thật, và bản điện tử phát hành là đúng tệp đã ký.
Bảy bước này đọc to được trong năm phút với người ký hoặc người soạn đứng cạnh. Lỗi bắt được trước khi phát hành chỉ tốn một lần in lại; lỗi bắt được sau khi phát hành thì phải ra thêm một văn bản nữa trong lúc mọi người đang bận ứng phó.
Đối chiếu đúng – sai ở công điện
Các cặp dưới đây là ví dụ giả định về lỗi trình bày hay gặp ở công điện.
| Chỗ sai | Cách đúng |
|---|---|
| Kính gửi: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã | CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH X điện: rồi danh sách nhận điện |
| Số: 03/UBND-VP | Số: 03/CĐ-UBND (có chữ viết tắt tên loại) |
| Chữ HỎA TỐC đỏ cỡ lớn giữa trang | Dấu mức độ khẩn đúng mẫu, đúng vị trí theo phụ lục |
| “Hoàn thành trong chiều nay” | “Hoàn thành trước 17 giờ 00 ngày 18 tháng 9 năm 2026” |
| Danh sách nhận điện còn dòng các huyện | Danh sách theo đơn vị hành chính hiện hành |
| Dòng “điện:” ghi tập thể, phần ký ghi KT. CHỦ TỊCH của cá nhân | Chủ thể ở dòng “điện:” khớp với kiểu ký |
Bảng này dùng tốt như phiếu soát nhanh cho người trực văn thư, những lúc công điện được soạn gấp và không có thời gian đọc lại toàn bộ.
Câu hỏi thường gặp
Công điện có phải là văn bản gửi bằng điện báo như ngày trước không?
Tên gọi bắt nguồn từ cách gửi bằng điện báo, nhưng ngày nay công điện là một loại văn bản hành chính được Nghị định 30/2020/NĐ-CP liệt kê, gửi bằng hệ thống quản lý văn bản, thư điện tử công vụ hoặc bản giấy theo quy chế. Thể thức của nó không phụ thuộc phương tiện gửi.
Ai được ban hành công điện?
Thẩm quyền ban hành công điện do pháp luật và quy chế làm việc của từng cơ quan quy định. Bài này chỉ bàn cách trình bày; nếu không chắc đơn vị mình có được dùng loại văn bản này hay không, bạn hỏi bộ phận pháp chế hoặc văn phòng cơ quan.
Công điện có cần trích yếu không?
Có. Trích yếu đặt dưới chữ “CÔNG ĐIỆN”, chữ thường, đậm, có đường kẻ ngắn bên dưới, nêu ngắn gọn việc được chỉ đạo. Trích yếu giúp người nhận và văn thư phân loại nhanh khi cùng lúc nhận nhiều văn bản khẩn.
Công điện khác công văn hỏa tốc ở điểm nào?
Công văn hỏa tốc vẫn là công văn: không tên loại, có V/v và Kính gửi, chỉ thêm dấu mức độ khẩn. Công điện có tên loại riêng, ký hiệu “CĐ” và dòng “điện:”. Việc chọn loại nào do người soạn và người ký quyết định theo tính chất công việc và quy chế của cơ quan.
Có thể gửi công điện qua ứng dụng nhắn tin cho nhanh không?
Tin nhắn có thể dùng để báo trước cho người nhận rằng có công điện, nhưng không thay cho việc phát hành văn bản theo quy định. Khi chụp ảnh văn bản gửi qua ứng dụng, cân nhắc thông tin trên trang và chỉ gửi trong nhóm công vụ được phép.