Thời gian ban hành văn bản ghi đầy đủ chữ "ngày … tháng … năm …" bằng chữ số Ả Rập; ngày nhỏ hơn 10 và tháng 1, tháng 2 phải ghi thêm số 0 phía trước. Theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020/NĐ-CP, dòng này đứng sau địa danh ở ô số 4, viết chữ in thường, kiểu nghiêng, cỡ 13 đến 14. Ví dụ giả định: "An Phú, ngày 05 tháng 02 năm 2026"; "An Phú, ngày 15 tháng 3 năm 2026".
Dòng ngày tháng ngắn nhưng chứa hai loại câu hỏi khác nhau. Loại thứ nhất là hình thức: số 0 thêm ở đâu, có viết tắt được không, in nghiêng tới đâu. Loại thứ hai là nội dung: ngày ghi trên văn bản là ngày soạn, ngày ký hay ngày cấp số, ai điền và điền lúc nào. Loại thứ hai quan trọng hơn, vì ngày ban hành thường là mốc tính hiệu lực và thời hạn, ghi sai có thể kéo theo hệ quả với người nhận. Bài này đi cả hai.
Quy tắc số 0: thêm ở đâu, không thêm ở đâu
Quy tắc trong Phụ lục I nói rõ: ngày nhỏ hơn 10 và tháng 1, 2 ghi thêm số 0. Nhiều người nhớ thành "ngày và tháng nhỏ hơn 10 đều thêm số 0", dẫn tới lỗi "tháng 03", "tháng 09". Bảng dưới liệt kê cho rõ.
| Thành phần | Thêm số 0 | Ví dụ đúng | Ví dụ sai hay gặp |
|---|---|---|---|
| Ngày 1 đến 9 | Có | ngày 01, ngày 09 | ngày 1, ngày 9 |
| Ngày 10 đến 31 | Không | ngày 10, ngày 25 | không có |
| Tháng 1 và tháng 2 | Có | tháng 01, tháng 02 | tháng 1, tháng 2 |
| Tháng 3 đến tháng 9 | Không | tháng 3, tháng 9 | tháng 03, tháng 09 |
| Tháng 10 đến 12 | Không | tháng 10, tháng 12 | không có |
| Năm | Ghi đủ bốn chữ số | năm 2026 | năm 26 |
Vì sao chỉ tháng 1 và 2? Cách giải thích thường được đưa ra là để tránh sửa chữa: "tháng 1" có thể bị viết thêm một chữ số thành "tháng 11" hoặc "tháng 12"; còn "tháng 3" thì thêm chữ số nào phía sau cũng không thành một tháng có thật. Tương tự, ngày từ 1 đến 9 có thể bị thêm số thành ngày khác nên phải ghi số 0 phía trước. Hiểu lý do này thì bạn sẽ không còn nhầm "tháng 03".
Hình thức dòng thời gian ban hành
Ghi đủ ba chữ. Dòng này viết "ngày … tháng … năm …", không dùng dạng rút gọn như "05/02/2026" hay "05-02-2026". Dạng rút gọn chỉ dùng khi viện dẫn trong thân văn bản nếu quy chế cơ quan cho phép, không dùng ở ô số 4.
Chữ "ngày" viết thường. Sau địa danh là dấu phẩy, nên chữ "ngày" viết thường. Viết "An Phú, Ngày 05 …" là lỗi viết hoa thừa, thường do phần mềm tự viết hoa chữ đầu câu.
In nghiêng cả dòng. Địa danh và thời gian ban hành cùng một dòng, cùng kiểu nghiêng, cùng cỡ chữ 13 đến 14. Không in đậm. Khi chép dòng này từ văn bản khác sang, kiểm lại kiểu chữ, vì định dạng đi kèm có thể bị mất hoặc lẫn.
Không chấm cuối dòng. Dòng địa danh và thời gian kết thúc ở chữ số năm, không thêm dấu chấm. Thói quen đặt dấu chấm cuối mọi dòng khi gõ nhanh là nguồn của lỗi này; khi soát, nhìn riêng điểm cuối dòng.
Không ngắt dòng. Dòng phải nằm trên một dòng trong cột phải. Nếu bị tràn vì địa danh dài, giảm cỡ chữ trong khoảng cho phép hoặc nới cột phải, không ngắt "năm 2026" xuống dòng dưới.
Ngày ghi trên văn bản là ngày nào
Nghị định 30/2020 gắn việc cấp số và thời gian ban hành với nhau: văn bản giấy được cấp số, ghi thời gian ban hành sau khi có chữ ký của người có thẩm quyền, chậm nhất trong ngày làm việc tiếp theo; văn bản điện tử được cấp số và thời gian ban hành bằng chức năng của hệ thống. Vì vậy ngày ở ô số 4 không phải ngày bắt đầu soạn, cũng không phải ngày dự kiến trình, mà là ngày ban hành gắn với việc cấp số trong sổ đăng ký hoặc trên hệ thống.
Trong thực tế, phần lớn văn bản được ký và cấp số trong cùng ngày nên ngày ký và ngày ban hành trùng nhau. Khi văn bản ký chiều muộn và văn thư cấp số sáng hôm sau, hai ngày lệch nhau một ngày. Cách ghi trong tình huống này phải theo quy chế văn thư của cơ quan; điều bắt buộc là ngày trên văn bản khớp với ngày ghi trong sổ đăng ký văn bản đi hoặc trên hệ thống, để khi tra cứu, hai nguồn không mâu thuẫn.
Ngày ban hành khác ngày có hiệu lực. Ngày hiệu lực, nếu có, nằm trong phần nội dung, thường ở điều khoản cuối của quyết định, ví dụ giả định "Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký". Đừng sửa ngày ở ô số 4 để điều chỉnh hiệu lực; muốn hiệu lực khác thì ghi rõ trong nội dung.
Bản trình ký: để trống ngày thế nào cho gọn
Vì ngày chỉ chốt được khi cấp số, bản trình ký thường để trống phần ngày. Cách để trống cũng có quy tắc, nếu không văn thư điền vào sẽ xô lệch cả dòng.
- Giữ nguyên địa danh, dấu phẩy và các chữ "ngày", "tháng", "năm" trong mẫu.
- Để khoảng trắng đủ rộng cho hai chữ số sau chữ "ngày" và sau chữ "tháng"; không gõ dấu chấm lửng thay cho khoảng trắng.
- Ghi sẵn năm nếu chắc chắn văn bản được ký trong năm hiện tại; văn bản soạn vào những ngày cuối năm thì để trống cả năm.
- Nếu cơ quan có quy định ghi sẵn tháng, chỉ để trống ngày, thì làm theo quy định đó và kiểm lại khi văn bản ký sang tháng sau.
- Sau khi cấp số, văn thư điền ngày khớp với sổ đăng ký, cùng một kiểu chữ trong cả bộ văn bản phát hành.
- Với văn bản phát hành nhiều bản, kiểm tất cả các bản có cùng một ngày; điền tay từng bản dễ lệch nhau một chữ số.
Với hệ thống quản lý văn bản điện tử, phần ngày do hệ thống điền khi cấp số. Người soạn không gõ ngày vào ô này trên tệp dự thảo, vì hệ thống có thể chèn ngày cạnh chữ người soạn đã gõ, tạo thành một dòng có hai ngày.
Ngày tháng trong thân văn bản khác gì ô số 4
Ô số 4 có quy tắc chặt; ngày tháng xuất hiện trong thân văn bản (viện dẫn văn bản khác, nêu thời hạn, lịch họp) thì linh hoạt hơn. Bảng dưới so sánh để bạn không áp nhầm quy tắc từ chỗ này sang chỗ kia.
| Điểm so sánh | Ô số 4 (thời gian ban hành) | Trong thân văn bản |
|---|---|---|
| Dạng viết | Đủ chữ "ngày … tháng … năm …" | Đủ chữ, hoặc dạng gạch chéo nếu quy chế cho phép |
| Số 0 | Bắt buộc với ngày dưới 10, tháng 1 và 2 | Nên theo cùng quy tắc để thống nhất |
| Kiểu chữ | Nghiêng | Đứng như phần nội dung |
| Viện dẫn văn bản khác | Không áp dụng | Ghi ngày ban hành của văn bản được viện dẫn đúng như trên văn bản đó |
| Thứ trong tuần | Không ghi | Ghi khi nêu lịch họp, lịch làm việc để tránh nhầm |
Khi viện dẫn, bạn chép đúng ngày trên văn bản gốc, kể cả khi văn bản gốc ghi thiếu số 0. Viện dẫn là chép lại thông tin để người đọc tìm được văn bản, không phải chỗ sửa lỗi của văn bản khác.
Trong thân văn bản, nếu đã chọn viết dạng gạch chéo thì giữ một dạng cho toàn văn bản; trộn "ngày 05 tháng 3" ở đoạn này và "05/3" ở đoạn khác làm văn bản trông như ghép từ nhiều nguồn.
Thời gian ban hành của văn bản điện tử
Với văn bản điện tử, Nghị định 30/2020 quy định việc cấp số và thời gian ban hành thực hiện bằng chức năng của hệ thống. Người soạn và văn thư không gõ tay ngày vào ô số 4; hệ thống điền khi văn thư thực hiện cấp số sau bước ký số của người có thẩm quyền. Điều này loại được phần lớn lỗi số 0 và lỗi năm cũ, với điều kiện hệ thống được cấu hình đúng định dạng ngày.
Văn thư nên kiểm định dạng ngày ở văn bản điện tử đầu tiên sau mỗi lần hệ thống được nâng cấp. Một số phần mềm định dạng tháng thành hai chữ số cho mọi tháng, sinh ra "tháng 03"; số khác bỏ số 0 ở ngày dưới 10. Lỗi kiểu này lặp lại trên hàng trăm văn bản nếu không ai phát hiện, và chỉ sửa được bằng cách đề nghị bên quản trị hệ thống chỉnh mẫu.
Chữ ký số trên văn bản điện tử mang theo thông tin thời gian ký. Ngày ở ô số 4 và thời gian ký số thường cùng ngày; nếu thấy lệch, bạn đừng tự sửa trên tệp mà báo văn thư hoặc bộ phận quản trị để kiểm theo quy trình của hệ thống. Cách trình bày chữ ký số và thông tin đi kèm được bàn riêng ở danh mục văn bản điện tử và chữ ký số.
Lỗi ngày tháng hay gặp và cách phát hiện
Danh sách dưới gom các lỗi thực tế văn thư hay trả lại. Phần lớn phát hiện được bằng mắt nếu biết nhìn vào đâu.
- Thiếu số 0 ở ngày dưới 10 hoặc ở tháng 1, 2; nhìn hai chữ số sau chữ "ngày" và sau chữ "tháng".
- Thừa số 0 ở tháng 3 đến tháng 9, như "tháng 03"; lỗi này hay đến từ phần mềm tự định dạng hai chữ số.
- Năm của năm trước, xuất hiện nhiều trong tháng 1 do dùng lại mẫu của tháng 12.
- Ngày trên văn bản không khớp sổ đăng ký, do người soạn tự điền ngày trước khi trình.
- Ngày rơi vào ngày nghỉ mà cơ quan không làm việc; không hẳn sai, nhưng là dấu hiệu nên hỏi lại.
- Ngày ban hành sớm hơn ngày của văn bản được viện dẫn làm căn cứ, một lỗi logic khi chép căn cứ từ dự thảo khác.
- Phần ngày in đứng trong khi địa danh in nghiêng, do mẫu ghép từ hai nguồn.
Hai lỗi cuối cần đọc kỹ mới thấy. Văn bản ban hành ngày 05 mà căn cứ vào một văn bản ngày 12 cùng tháng là không thể; lỗi này thường do người soạn lấy căn cứ từ một dự thảo chưa ban hành. Khi đọc soát, hãy so ngày ở ô số 4 với ngày của mọi văn bản được viện dẫn.
Câu hỏi thường gặp
Tháng 3 có ghi là "tháng 03" không?
Không. Theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020, chỉ ngày nhỏ hơn 10 và tháng 1, tháng 2 phải ghi thêm số 0 phía trước. Từ tháng 3 đến tháng 9 ghi một chữ số: "tháng 3", "tháng 9". Ghi "tháng 03" là lỗi thừa số 0.
Có được ghi ngày ban hành dạng 05/02/2026 không?
Không ở ô số 4. Dòng thời gian ban hành ghi đầy đủ chữ "ngày … tháng … năm …". Dạng gạch chéo chỉ có thể dùng trong thân văn bản khi viện dẫn, nếu quy chế văn thư của cơ quan cho phép, và nên thống nhất một dạng trong cả văn bản.
Ngày ghi trên văn bản là ngày ký hay ngày cấp số?
Nghị định gắn thời gian ban hành với việc cấp số: văn bản giấy được cấp số và thời gian ban hành sau khi có chữ ký, chậm nhất trong ngày làm việc tiếp theo. Ngày trên văn bản phải khớp sổ đăng ký hoặc hệ thống. Thường ngày ký và ngày cấp số trùng nhau; khi lệch, theo quy chế văn thư của cơ quan.
Người soạn có nên điền sẵn ngày lên bản trình ký không?
Không nên. Bản trình ký thường để trống phần ngày, giữ các chữ "ngày", "tháng", "năm" và khoảng trống đủ rộng. Văn thư điền ngày khi cấp số. Điền sẵn ngày dự kiến dễ dẫn tới văn bản mang ngày không khớp với sổ đăng ký.
Dòng ngày tháng in nghiêng hay in đứng?
In nghiêng. Theo Phụ lục I, cả dòng địa danh và thời gian ban hành viết chữ in thường, kiểu nghiêng, cỡ 13 đến 14, đặt dưới quốc hiệu và tiêu ngữ. Không in đậm, không chấm cuối dòng.
Ngày ban hành có phải ngày văn bản có hiệu lực không?
Không nhất thiết. Ngày ban hành ghi ở ô số 4; ngày có hiệu lực, nếu cần nêu, ghi trong phần nội dung, thường ở điều khoản cuối. Muốn văn bản có hiệu lực từ một ngày khác thì ghi rõ trong nội dung, không sửa ngày ở ô số 4.