"Kính gửi" là dòng nằm ở phần trên văn bản, ngay dưới trích yếu hoặc tên loại, chỉ những cơ quan, cá nhân trực tiếp có trách nhiệm xử lý văn bản; còn "Nơi nhận" là cột ở góc dưới bên trái, ngang với khối chữ ký, liệt kê mọi nơi nhận văn bản kể cả nơi nhận để biết và bản lưu. Văn bản có "Kính gửi" thì phần "Nơi nhận" mở đầu bằng dòng "Như trên;" để khỏi chép lại danh sách.
Nghị định 30/2020/NĐ-CP quy định nơi nhận là một thành phần thể thức, và phụ lục mô tả cách trình bày từng dòng: gạch đầu dòng, dấu chấm phẩy, dấu chấm ở dòng cuối, dòng "Lưu" ghi văn thư và đơn vị soạn thảo. Bài này đi từng chi tiết đó, kèm ví dụ giả định cho công văn, tờ trình và quyết định.
Hai chỗ khác nhau, hai vai trò khác nhau
Dòng "Kính gửi" trả lời câu hỏi "văn bản này viết cho ai xử lý". Nó xuất hiện ở các loại văn bản có tính chất trao đổi, đề nghị, báo cáo lên hoặc gửi đi như công văn, tờ trình, báo cáo. Quyết định, quy chế, thông báo thường không có dòng "Kính gửi", vì chúng không viết riêng cho một chủ thể xử lý mà ban hành để thi hành hoặc để biết.
Phần "Nơi nhận" trả lời câu hỏi "văn bản này được gửi đến đâu, lưu ở đâu". Mọi văn bản hành chính đều có phần này, kể cả văn bản có "Kính gửi". Nó gồm nơi xử lý chính, nơi để báo cáo, để biết, để phối hợp, và bản lưu tại văn thư, đơn vị soạn thảo. Văn thư dựa vào phần "Nơi nhận" để biết phải in bao nhiêu bản, gửi đi những đâu.
Nhầm hai vai trò dẫn đến hai lỗi ngược nhau: đưa cả cấp trên "để báo cáo" vào dòng "Kính gửi", khiến cấp trên tưởng mình phải xử lý; hoặc bỏ dòng "Kính gửi" ở công văn, khiến người nhận không biết ai là chủ thể chính. Quy tắc gọn: "Kính gửi" chỉ ghi nơi phải làm gì đó với văn bản; nơi chỉ cần biết thì chỉ ghi ở "Nơi nhận".
Trình bày dòng Kính gửi
Vị trí. Trong công văn, dòng "Kính gửi" nằm dưới phần số, ký hiệu và trích yếu, phía trên phần nội dung. Trong tờ trình, báo cáo có gửi cơ quan cụ thể, dòng này nằm dưới tên loại và trích yếu. Vị trí chính xác theo sơ đồ bố trí trong phụ lục Nghị định, bạn đối chiếu bản gốc.
Gửi một nơi. Chữ "Kính gửi" và tên cơ quan, cá nhân nhận trình bày trên cùng một dòng, sau dấu hai chấm. Ví dụ giả định: "Kính gửi: Sở Tài chính tỉnh X."
Gửi từ hai nơi trở lên. Xuống dòng sau dấu hai chấm. Tên mỗi cơ quan hoặc mỗi nhóm cơ quan trình bày trên một dòng riêng, đầu dòng có gạch ngang, cuối dòng có dấu chấm phẩy, dòng cuối cùng có dấu chấm. Các gạch đầu dòng thẳng hàng với nhau, nằm dưới dấu hai chấm.
Gộp nhóm khi nhiều nơi cùng loại. Gửi tất cả Ủy ban nhân dân các xã, phường trong tỉnh thì ghi một dòng gộp, ví dụ giả định "Ủy ban nhân dân các xã, phường", không liệt kê từng nơi trong dòng Kính gửi. Danh sách cụ thể, nếu cần, để ở phần Nơi nhận hoặc phụ lục.
Không thêm chức danh thừa. Gửi một cơ quan thì ghi tên cơ quan. Gửi một người cụ thể thì ghi chức vụ và tên cơ quan của họ. Tránh kiểu "Kính gửi: Ông Giám đốc Sở …", chữ "Ông" thừa và làm dòng dài thêm.
Trình bày phần Nơi nhận: từng thành phần
Phần "Nơi nhận" nằm ở góc dưới bên trái, dòng đầu ngang với dòng đầu của khối chữ ký. Kiểu chữ dưới đây tóm theo phụ lục Nghị định 30/2020/NĐ-CP; cỡ chữ bạn đối chiếu bản gốc phụ lục, vì phần này dùng cỡ nhỏ hơn phần nội dung.
| Thành phần | Cách trình bày | Lưu ý hay sai |
|---|---|---|
| Chữ "Nơi nhận:" | Chữ in thường, nghiêng, đậm, có dấu hai chấm, sát lề trái | Viết in hoa toàn bộ, hoặc không nghiêng |
| Từng nơi nhận | Mỗi nơi (hoặc nhóm) một dòng, đầu dòng gạch ngang sát lề trái, chữ đứng | Đánh số 1, 2, 3 thay cho gạch đầu dòng |
| Dấu cuối dòng | Cuối mỗi dòng là dấu chấm phẩy | Dùng dấu phẩy hoặc không có dấu |
| Dòng "Như trên;" | Dòng đầu tiên ở văn bản có Kính gửi | Chép lại toàn bộ danh sách đã ghi ở Kính gửi |
| Dòng "Lưu:" | Dòng cuối: Lưu: VT, đơn vị soạn thảo viết tắt, số bản lưu nếu cần; kết thúc bằng dấu chấm | Quên dòng Lưu, hoặc kết thúc bằng chấm phẩy |
Theo phụ lục, chữ "Nơi nhận" thường ở cỡ 12 và phần liệt kê ở cỡ 11, nhỏ hơn phần nội dung; khi trình bày, bạn đối chiếu đúng cỡ chữ trong bản gốc phụ lục. Điều chắc chắn hơn cả con số là phần nơi nhận không được dùng cùng cỡ chữ với nội dung, vì như vậy cột trái sẽ lấn sang chiều cao của khối chữ ký.
Viết danh sách nơi nhận: thứ tự, gộp nhóm và chữ "để …"
Phụ lục không bắt buộc một thứ tự cố định, nhưng cách sắp hợp lý là: nơi xử lý chính (hoặc "Như trên"), nơi phối hợp, cấp trên để báo cáo, các nơi để biết, rồi dòng lưu. Nhiều cơ quan ghi kèm mục đích sau tên nơi nhận, ví dụ giả định "UBND tỉnh X (để báo cáo);", "Phòng Kinh tế (để phối hợp);". Mục đích đặt trong ngoặc đơn, ngay trước dấu chấm phẩy.
Với quyết định, phần nơi nhận thường bắt đầu bằng dòng chỉ đến điều khoản thi hành, ví dụ "Như Điều 3;", nghĩa là các cơ quan, cá nhân có trách nhiệm thi hành đã nêu ở điều cuối của quyết định. Đây là cách làm phổ biến tương tự "Như trên" ở công văn: tránh chép lại một danh sách đã có trong nội dung.
Khi nơi nhận nhiều, gộp theo nhóm: "Các sở, ban, ngành tỉnh;", "UBND các xã, phường;". Gộp nhóm phải rõ ràng đến mức văn thư biết chính xác cần gửi bao nhiêu nơi. Nếu nhóm không xác định được số lượng, kèm danh sách cụ thể trong hồ sơ trình ký để văn thư làm phiếu gửi. Sau khi bỏ cấp huyện từ ngày 1/7/2025, nhiều danh sách nơi nhận cũ có dòng "UBND các huyện" cần được thay bằng nơi nhận đúng với tổ chức hiện hành.
Dòng "Lưu: VT" và đơn vị soạn thảo
Dòng cuối cùng của phần nơi nhận bắt đầu bằng chữ "Lưu:", sau đó là "VT" (Văn thư cơ quan), rồi chữ viết tắt tên đơn vị soạn thảo, và số lượng bản lưu nếu cần. Ví dụ giả định ở UBND xã An Phú: "Lưu: VT, VP." nếu Văn phòng là đơn vị soạn thảo. Dòng này kết thúc bằng dấu chấm, vì là dòng cuối.
"VT" cho biết văn thư giữ bản gốc của văn bản đã ban hành. Theo nguyên tắc của công tác văn thư, bản gốc có chữ ký, dấu được lưu tại văn thư; đơn vị soạn thảo giữ bản chính để lập hồ sơ công việc. Hai bản lưu này có mục đích khác nhau, nên dòng lưu ghi cả hai.
Chữ viết tắt tên đơn vị soạn thảo cần thống nhất trong cơ quan, thường được quy định trong quy chế văn thư hoặc danh mục chữ viết tắt kèm theo. Mỗi chuyên viên tự viết tắt một kiểu là chuyện hay gặp: cùng một Phòng Tổ chức có văn bản ghi "TC", có văn bản ghi "TCCB", có văn bản ghi "P.TC". Khi tra cứu hồ sơ sau này, các biến thể đó làm việc lọc theo đơn vị trở nên khó.
Ký hiệu người soạn thảo và số lượng bản phát hành
Nghị định 30/2020/NĐ-CP liệt kê "ký hiệu người soạn thảo văn bản và số lượng bản phát hành" trong nhóm thành phần thể thức khác, trình bày khi cần thiết. Ký hiệu người soạn thảo thường là chữ viết tắt tên người soạn, số lượng bản phát hành ghi bằng chữ số. Vị trí, cỡ chữ và kiểu chữ của thành phần này theo sơ đồ trong phụ lục, bạn đối chiếu bản gốc.
Thành phần này có ích ở cơ quan có nhiều chuyên viên cùng một đơn vị: nhìn ký hiệu biết ngay ai là người soạn để hỏi khi cần, không phải tra sổ. Số lượng bản phát hành giúp văn thư đối chiếu với số bản in, số bản đóng dấu và số nơi nhận, tránh việc in thừa bản có chữ ký.
Vì là thành phần "khi cần thiết", mỗi cơ quan tự quyết định có dùng hay không, và nếu dùng thì áp cho loại văn bản nào. Quyết định đó nên ghi trong quy chế công tác văn thư. Điều không nên là văn bản này có, văn bản kia không, tuỳ người soạn nhớ hay quên. Nếu cơ quan chọn dùng, hãy đưa thành phần này vào tệp mẫu chung ngay dưới phần nơi nhận theo đúng vị trí phụ lục, để người soạn chỉ việc điền chữ viết tắt tên mình và số bản, không phải tự nhớ.
Ví dụ đối chiếu: ba loại văn bản
Các ví dụ dưới là giả định, mô tả cách bố trí dòng Kính gửi và phần Nơi nhận cho ba loại văn bản thường gặp ở UBND xã An Phú, tỉnh X.
| Loại văn bản | Dòng Kính gửi | Dòng đầu của Nơi nhận | Dòng cuối của Nơi nhận |
|---|---|---|---|
| Công văn gửi một sở | Kính gửi: Sở Xây dựng tỉnh X. | - Như trên; | - Lưu: VT, VP. |
| Công văn gửi nhiều nơi | Xuống dòng, mỗi nơi một dòng có gạch đầu dòng | - Như trên; | - Lưu: VT, đơn vị soạn thảo. |
| Tờ trình lên UBND tỉnh | Kính gửi: Ủy ban nhân dân tỉnh X. | - Như trên; | - Lưu: VT, đơn vị soạn thảo. |
| Quyết định của Chủ tịch | Không có | - Như Điều 3; | - Lưu: VT, đơn vị soạn thảo. |
Để ý cột cuối: dòng "Lưu" luôn kết thúc bằng dấu chấm, còn mọi dòng phía trên kết thúc bằng dấu chấm phẩy. Đây là một trong những lỗi nhỏ văn thư soát thể thức bắt nhiều nhất.
Câu hỏi thường gặp
Văn bản không có Kính gửi thì Nơi nhận ghi "Như trên" được không?
Không. "Như trên" chỉ có nghĩa khi phía trên văn bản đã có dòng Kính gửi liệt kê nơi xử lý. Văn bản không có Kính gửi như quyết định thì nơi nhận ghi cụ thể, hoặc ghi chỉ dẫn đến điều khoản thi hành như "Như Điều 3".
Có ghi "Lưu: HS" thay cho tên đơn vị soạn thảo không?
Phụ lục Nghị định 30/2020/NĐ-CP hướng dẫn dòng lưu ghi văn thư và tên đơn vị soạn thảo viết tắt. "HS" (hồ sơ) không cho biết đơn vị nào giữ bản chính, nên không đúng mục đích. Ghi chữ viết tắt của đơn vị soạn thảo theo danh mục của cơ quan.
Nơi nhận có cần ghi tên người nhận cụ thể không?
Thông thường ghi tên cơ quan hoặc chức vụ. Ghi tên người cụ thể khi văn bản gửi đích danh một cá nhân, ví dụ người được mời, người được giao việc. Không ghi số điện thoại, địa chỉ nhà riêng của người nhận trong phần nơi nhận.
Gửi văn bản cho lãnh đạo cơ quan mình có ghi vào Nơi nhận không?
Có thể, nếu cần để lãnh đạo khác biết hoặc chỉ đạo, ví dụ giả định "Chủ tịch, các Phó Chủ tịch UBND xã;". Việc này tuỳ quy chế làm việc. Không ghi người đã ký văn bản vào nơi nhận của chính văn bản đó.
Phần Nơi nhận dài quá, đẩy khối chữ ký sang trang mới thì làm sao?
Gộp nhóm nơi nhận cùng loại để rút ngắn, hoặc chuyển danh sách chi tiết thành phụ lục nơi nhận kèm hồ sơ trình ký. Không giảm cỡ chữ phần nơi nhận dưới mức phụ lục quy định, và không tách nơi nhận sang trang khác với khối chữ ký.
Văn bản điện tử có cần dòng "Lưu: VT" không?
Có. Nơi nhận là thành phần thể thức áp dụng cho cả văn bản giấy và văn bản điện tử. Bản lưu điện tử được quản lý trên hệ thống theo hướng dẫn hiện hành, nhưng dòng lưu vẫn thể hiện trên văn bản.