Trích yếu nội dung là một dòng ngắn tóm lược nội dung chủ yếu của văn bản; với văn bản có tên loại, trích yếu đặt canh giữa ngay dưới tên loại, viết chữ in thường, cỡ 13 đến 14, kiểu đứng, đậm, bên dưới có đường kẻ ngang liền nét dài khoảng một phần ba đến một nửa dòng chữ. Thông số này theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020/NĐ-CP; trích yếu công văn có cách trình bày khác, nằm ở ô 5b và bắt đầu bằng "V/v".
Trích yếu là thứ được chép đi nhiều nhất của một văn bản: vào sổ đăng ký văn bản đi của nơi ban hành, vào sổ văn bản đến của nơi nhận, vào danh mục hồ sơ, vào các văn bản khác viện dẫn tới nó. Một trích yếu dài, mơ hồ hay lặp lại tên loại sẽ được chép sai ở mỗi nơi theo một kiểu. Bài này đi vào hình thức của dòng trích yếu dưới tên loại: độ dài, cách ngắt dòng, chữ hoa, đường kẻ, và các mẫu câu mở đầu hay dùng. Các ví dụ đều là ví dụ giả định.
Thông số trình bày trích yếu dưới tên loại
Bảng dưới gom các điểm theo Phụ lục I, kèm chú thích từ thực hành. Phần đường kẻ là chỗ hay bị lẫn với đường kẻ dưới tiêu ngữ.
| Chi tiết | Cách trình bày | Chú thích |
|---|---|---|
| Vị trí | Ô 5a, canh giữa ngay dưới tên loại | Cùng trục giữa với tên loại |
| Chữ hoa – thường | In thường, chữ cái đầu viết hoa | Danh từ riêng, tên văn bản viện dẫn viết hoa theo quy tắc chung |
| Cỡ chữ | 13 đến 14 | Thường cùng cỡ với tên loại |
| Kiểu chữ | Đứng, đậm | Không in nghiêng |
| Đường kẻ | Nét liền, dài khoảng 1/3 đến 1/2 dòng chữ, đặt cân giữa | Kẻ dưới dòng cuối của trích yếu |
| Dấu câu cuối | Không có dấu chấm | Trích yếu là một cụm, không phải một câu kết thúc |
Đường kẻ dưới trích yếu ngắn, chỉ bằng khoảng một phần ba đến một nửa dòng chữ, khác hẳn đường kẻ dưới tiêu ngữ dài bằng cả dòng. Khi trích yếu có hai dòng, đường kẻ tính theo dòng cuối và đặt cân giữa so với dòng đó. Độ dài cụ thể nên được cố định trong mẫu chung sau khi đối chiếu bản gốc phụ lục.
Độ dài: bao nhiêu là vừa
Một dòng là lý tưởng, hai dòng là chấp nhận được. Nghị định không quy định số chữ tối đa, chỉ yêu cầu trích yếu ngắn gọn, phản ánh khái quát nội dung chủ yếu. Trong thực hành, trích yếu vừa một dòng là đẹp nhất; hai dòng vẫn ổn với tên văn bản dài; ba dòng trở lên gần như luôn có chữ thừa.
Bỏ những gì đã có ở chỗ khác. Tên cơ quan ban hành đã ở ô số 2, ngày tháng ở ô số 4. Trích yếu không cần lặp "của Ủy ban nhân dân xã An Phú" nếu chính ủy ban là cơ quan ban hành và nội dung không cần nêu rõ chủ thể.
Giữ lại phần giúp phân biệt. Văn bản cùng loại ban hành nhiều lần trong năm cần trích yếu đủ cụ thể để không lẫn: "Kết quả thực hiện nhiệm vụ quý III năm 2026" phân biệt được với các báo cáo quý khác; "Kết quả thực hiện nhiệm vụ" thì không.
Không nhồi danh sách. Khi văn bản giải quyết nhiều việc, trích yếu nêu việc chính hoặc tên chung của nhóm việc, không liệt kê từng việc. Danh sách thuộc về nội dung.
Mẫu mở đầu trích yếu theo loại văn bản (ví dụ giả định)
Không có câu mở đầu bắt buộc cho mọi trường hợp; bảng dưới là những dạng thường gặp trong thực tế, chỉ để tham khảo cách đặt cụm từ. Cơ quan bạn có mẫu quen dùng thì theo mẫu đó cho thống nhất.
| Tên loại | Dạng trích yếu thường gặp | Ví dụ giả định |
|---|---|---|
| QUYẾT ĐỊNH (ban hành văn bản kèm theo) | Ban hành + tên văn bản kèm theo | Ban hành Quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân xã An Phú |
| QUYẾT ĐỊNH (việc cá biệt) | Về việc + việc được quyết định, hoặc động từ chỉ việc | Về việc thành lập Tổ công tác rà soát hồ sơ đất đai |
| QUYẾT ĐỊNH (sửa đổi) | Sửa đổi, bổ sung + phần được sửa + văn bản được sửa | Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế làm việc |
| TỜ TRÌNH | Về việc đề nghị + việc cần phê duyệt | Về việc đề nghị phê duyệt Kế hoạch tổ chức Ngày hội đọc sách |
| BÁO CÁO | Kết quả, tình hình + việc + kỳ báo cáo | Kết quả thực hiện nhiệm vụ 9 tháng đầu năm 2026 |
| KẾ HOẠCH | Việc được lên kế hoạch + phạm vi, thời gian | Tổ chức tổng vệ sinh môi trường trên địa bàn xã năm 2026 |
| THÔNG BÁO | Nội dung được thông báo | Lịch tiếp công dân của lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã tháng 12 năm 2026 |
Để ý cách viết hoa trong các ví dụ: chỉ chữ cái đầu của trích yếu viết hoa, cùng danh từ riêng và chữ đầu của tên văn bản được viện dẫn như "Quy chế làm việc", "Kế hoạch tổ chức…". Quy tắc viết hoa trong văn bản hành chính được trình bày ở danh mục viết hoa, viết tắt và chính tả.
Trích yếu không lặp lại tên loại: dưới chữ QUYẾT ĐỊNH không viết "Quyết định về việc …", dưới chữ BÁO CÁO không viết "Báo cáo kết quả …". Người đọc đã thấy tên loại ngay dòng trên.
Ngắt dòng trích yếu cho dễ đọc
Khi trích yếu không vừa một dòng, chỗ ngắt dòng ảnh hưởng nhiều tới việc đọc. Nguyên tắc là ngắt ở ranh giới của cụm nghĩa: sau cụm động từ chính, trước cụm chỉ phạm vi hay thời gian. Ví dụ giả định: dòng một "Về việc đề nghị phê duyệt Kế hoạch tổ chức", dòng hai "Ngày hội đọc sách năm 2026" là ngắt giữa tên kế hoạch, không tốt; dòng một "Về việc đề nghị phê duyệt", dòng hai "Kế hoạch tổ chức Ngày hội đọc sách năm 2026" tách động từ và đối tượng rõ ràng hơn.
Không để một chữ lẻ rơi xuống dòng dưới, như chữ "2026" đứng một mình. Khi gặp tình huống đó, sửa câu cho gọn lại một chút hoặc chủ động ngắt dòng sớm hơn để hai dòng dài gần bằng nhau. Hai dòng cân nhau, dòng trên dài hơn dòng dưới một chút, trông vững hơn một dòng dài kèm một dòng cụt.
Ngắt dòng bằng ngắt dòng mềm trong cùng một đoạn, không tách thành hai đoạn riêng. Hai đoạn riêng có thể mang khoảng cách đoạn của mẫu, làm hai dòng trích yếu hở ra như hai dòng không liên quan. Thao tác cụ thể trên trình soạn thảo thuộc danh mục thiết lập trình bày trên máy tính.
Lỗi hay gặp ở dòng trích yếu dưới tên loại
Danh sách sau gom từ những lần văn thư trả lại văn bản. Mỗi lỗi kèm dấu hiệu nhận biết để bạn soát nhanh.
- Trích yếu in nghiêng hoặc không đậm, do chép từ dòng "V/v" của công văn sang.
- Trích yếu viết in hoa toàn bộ như tên loại, khiến hai dòng đậm in hoa chồng lên nhau và mất phân cấp.
- Lặp lại tên loại ở đầu trích yếu: "Quyết định về việc …" dưới chữ QUYẾT ĐỊNH.
- Có dấu chấm ở cuối trích yếu.
- Đường kẻ dưới dài bằng cả dòng chữ hoặc kéo hết chiều ngang trang, lẫn với quy tắc của tiêu ngữ.
- Trích yếu trên văn bản khác với trích yếu ghi trong sổ đăng ký, do người soạn sửa sau khi văn thư đã vào sổ.
- Trích yếu của tờ trình và của dự thảo quyết định kèm theo lệch nhau về tên việc, gây khó khi người duyệt đối chiếu.
- Trích yếu quá chung chung, như "Về việc triển khai nhiệm vụ", không cho biết nhiệm vụ gì.
Lỗi thứ sáu và thứ bảy là lỗi nhất quán, không phải lỗi thể thức đơn thuần, nhưng hậu quả lớn hơn: tra sổ không ra văn bản, hay người duyệt phải hỏi lại. Khi văn bản sửa trích yếu ở vòng cuối, người soạn cần báo văn thư để sửa đồng thời trên sổ hoặc hệ thống.
Trích yếu và việc tra cứu về sau
Trích yếu là thứ người ta gõ vào ô tìm kiếm khi cần lại một văn bản sau vài năm. Vì thế ngoài chuyện đúng thể thức, trích yếu nên dùng những từ người khác sẽ nghĩ tới khi tìm: tên việc, tên đối tượng, kỳ thời gian. Một trích yếu đẹp về câu chữ nhưng dùng từ hiếm hay cách nói vòng sẽ khó tìm hơn một trích yếu mộc mạc dùng đúng tên việc.
Thống nhất cách gọi tên việc trong cả năm cũng giúp tra cứu. Nếu tháng 3 cơ quan dùng "tổng vệ sinh môi trường", tháng 9 lại dùng "ra quân làm sạch đường làng" cho cùng một loại hoạt động, người tra cứu phải nhớ cả hai cách. Văn thư có thể nhắc người soạn dùng lại cách gọi đã có khi văn bản cùng chủ đề.
Cuối cùng, trích yếu không chứa thông tin cá nhân không cần thiết. Quyết định về một cá nhân có thể nêu họ tên trong trích yếu theo thói quen của cơ quan, nhưng không đưa số định danh, địa chỉ hay thông tin sức khoẻ vào dòng sẽ được chép sang nhiều sổ, nhiều hệ thống.
Trích yếu có viện dẫn văn bản khác
Một số trích yếu buộc phải nhắc tới văn bản khác, điển hình là quyết định sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ một văn bản đã ban hành. Ví dụ giả định: "Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân xã An Phú ban hành kèm theo Quyết định số 12/QĐ-UBND ngày 05 tháng 02 năm 2026". Trích yếu kiểu này dài, nhưng phần số ký hiệu và ngày tháng có lý do tồn tại: nếu cơ quan có nhiều quy chế cùng tên qua các năm, thiếu số ký hiệu thì không biết đang sửa bản nào.
Khi tên văn bản được viện dẫn đã đủ để phân biệt, có thể lược bớt phần số ký hiệu cho trích yếu gọn; phần này sẽ xuất hiện đầy đủ ở căn cứ hoặc ở điều khoản đầu tiên. Cách nào được chọn thì nên giữ thống nhất trong cơ quan, để sổ đăng ký không có trích yếu dài ngắn thất thường cho cùng một kiểu văn bản.
Trong trích yếu, số ký hiệu và ngày tháng của văn bản được viện dẫn chép đúng như trên văn bản đó, kể cả số 0 và chữ viết tắt. Tên loại của văn bản được viện dẫn viết hoa chữ cái đầu, như "Quyết định số 12/QĐ-UBND", vì đó là tên một văn bản cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Trích yếu dưới tên loại có in đậm không?
Có. Theo Phụ lục I của Nghị định 30/2020, trích yếu của văn bản có tên loại viết chữ in thường, cỡ 13 đến 14, kiểu đứng, đậm, canh giữa ngay dưới tên loại. Trích yếu công văn mới là dòng không đậm, bắt đầu bằng "V/v".
Đường kẻ dưới trích yếu dài bao nhiêu?
Theo cách hiểu phổ biến của Phụ lục I, đường kẻ nét liền dài khoảng một phần ba đến một nửa dòng chữ trích yếu, đặt cân giữa, ngắn hơn hẳn đường kẻ dưới tiêu ngữ. Khi trích yếu có hai dòng, đường kẻ đặt dưới dòng cuối.
Trích yếu quyết định có bắt buộc bắt đầu bằng "Về việc" không?
Không có câu mở đầu bắt buộc cho mọi trường hợp. Quyết định về một việc cá biệt thường dùng "Về việc …"; quyết định ban hành văn bản kèm theo thường bắt đầu bằng "Ban hành …". Cơ quan có mẫu quen dùng thì theo mẫu đó để thống nhất.
Trích yếu có được viết ba dòng không?
Nghị định không giới hạn số dòng, chỉ yêu cầu ngắn gọn, phản ánh khái quát nội dung chủ yếu. Trên thực tế trích yếu một hoặc hai dòng là vừa; ba dòng trở lên thường có chữ thừa như tên cơ quan ban hành, căn cứ hay danh sách việc.
Có đặt dấu chấm cuối trích yếu không?
Không. Trích yếu là một cụm từ đứng riêng ở phần đầu, không kết thúc bằng dấu chấm. Thói quen gõ dấu chấm cuối mọi dòng là nguồn của lỗi này, nên khi soát văn bản bạn nhìn riêng điểm cuối dòng trích yếu.
Sửa trích yếu sau khi đã vào sổ thì làm gì?
Nếu văn bản chưa phát hành, người soạn báo văn thư để sửa đồng thời trong sổ đăng ký hoặc trên hệ thống, bảo đảm hai nơi khớp nhau. Nếu văn bản đã phát hành, việc sửa phải theo trình tự đính chính hoặc thay thế, không tự sửa trên bản đã gửi.