Văn bản báo cáo dùng khung văn bản có tên loại: chữ “BÁO CÁO” giữa trang, trích yếu nêu rõ nội dung và kỳ báo cáo, ký hiệu có “BC”. Điều làm báo cáo khó trình bày hơn các loại khác là độ dài: nhiều tầng đề mục, nhiều trang, có bảng và phụ lục, nên chỉ cần đánh số lệch một tầng là cả văn bản rối.
Bài này chỉ bàn phần trình bày của một báo cáo theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư: trang đầu, hệ thống đề mục, ngắt trang, số trang, phần ký và nơi nhận. Ví dụ là ví dụ giả định của Ủy ban nhân dân xã An Phú, tỉnh X. Cách viết nội dung báo cáo tháng, sơ kết, tổng kết và cách trình bày bảng số liệu chi tiết không thuộc phạm vi bài; thông số chi tiết từng ô bạn đối chiếu phụ lục Nghị định và văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có.
Trang đầu của báo cáo: ba dòng giữa trang quyết định người đọc hiểu gì
Phần đầu của báo cáo giống mọi văn bản có tên loại: tên cơ quan ở cột trái, quốc hiệu và tiêu ngữ ở cột phải, số ký hiệu dưới tên cơ quan, địa danh và ngày tháng dưới tiêu ngữ. Ví dụ giả định: “Số: 112/BC-UBND” và “An Phú, ngày 05 tháng 12 năm 2026”. Giữa trang là chữ “BÁO CÁO” in hoa, đậm; dòng dưới là trích yếu chữ thường, đậm; dưới nữa là đường kẻ ngắn canh giữa.
Trích yếu báo cáo nên chứa đủ hai thông tin: nội dung gì và kỳ nào. Ví dụ giả định “Kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội năm 2026 và phương hướng năm 2027”, hoặc “Tình hình tiếp nhận hồ sơ trực tuyến quý III năm 2026”. Thiếu kỳ báo cáo, người tra hồ sơ về sau phải mở từng văn bản ra mới biết bản nào của năm nào. Trích yếu không bắt đầu bằng “Báo cáo về…”, vì tên loại đã ở ngay dòng trên.
Báo cáo gửi cấp trên có cần dòng “Kính gửi” không? Mẫu chung của văn bản có tên loại không có ô này. Một số ngành, một số cơ quan cấp trên yêu cầu báo cáo có dòng Kính gửi dưới trích yếu để phân loại nhanh; khi đó làm theo yêu cầu và giữ quy tắc trình bày như ở công văn. Nếu không có yêu cầu, nơi nhận báo cáo thể hiện ở phần nơi nhận cuối văn bản, mở đầu bằng tên cơ quan cấp trên chứ không phải “Như trên;”.
Hệ thống đề mục của một báo cáo dài
Báo cáo năm hay báo cáo tổng kết thường có ba, bốn tầng đề mục. Nghị định 30/2020/NĐ-CP quy định cách đánh số theo bố cục của văn bản; bảng dưới là một hệ thường dùng cho văn bản chia theo phần, mục, khoản, điểm, kèm cách trình bày từng tầng. Cỡ chữ cụ thể bạn đối chiếu phụ lục Nghị định.
| Tầng | Cách đánh số | Cách trình bày | Ví dụ giả định |
|---|---|---|---|
| Phần (nếu có) | Phần thứ nhất, Phần thứ hai hoặc Phần I, Phần II | Chữ “Phần” và số canh giữa, dòng tên phần in hoa, đậm | Phần thứ nhất / KẾT QUẢ THỰC HIỆN NĂM 2026 |
| Mục | Số La Mã và dấu chấm | In hoa, đậm, sát lề trái hoặc thụt như đoạn văn | I. LĨNH VỰC KINH TẾ |
| Khoản | Số Ả Rập và dấu chấm | Chữ thường, đậm | 1. Sản xuất nông nghiệp |
| Điểm | Chữ cái tiếng Việt thường và dấu ngoặc đơn | Chữ thường, có thể in nghiêng | a) Trồng trọt |
| Ý nhỏ hơn | Gạch đầu dòng, rồi dấu cộng | Chữ thường, đứng | - Diện tích lúa… |
Hai lỗi hay gặp là nhảy tầng (từ mục I xuống thẳng điểm a) mà không có khoản 1) và lẫn hai hệ (mục dùng số La Mã ở phần đầu nhưng chuyển sang số Ả Rập in hoa ở phần sau). Cách chắc nhất là dùng chức năng đa cấp của trình soạn thảo, gán mỗi tầng một kiểu đoạn, thay vì gõ tay số thứ tự.
Số liệu trong thân báo cáo: trình bày để đọc và để đối chiếu
Chữ số và đơn vị. Số liệu ghi bằng chữ số Ả Rập, có đơn vị tính ngay sau; phân cách hàng nghìn bằng dấu chấm, phần thập phân bằng dấu phẩy theo cách viết tiếng Việt. Ví dụ giả định: “1.250 hồ sơ”, “đạt 96,4% kế hoạch”.
So sánh trong câu. Khi so với cùng kỳ hay với kế hoạch, ghi rõ mốc so sánh trong câu: “tăng 12 hồ sơ so với cùng kỳ năm 2025”. Câu chỉ ghi “tăng 12%” mà không nói so với gì là câu người đọc không kiểm được.
Bảng nhỏ trong thân. Bảng dưới mười dòng có thể đặt trong thân, có số thứ tự và tên bảng ở trên, đơn vị tính ở góc phải trên bảng. Bảng dài chuyển sang phụ lục; cách trình bày phụ lục số liệu có bài riêng ở danh mục bản sao và phụ lục của trang.
Nhấn mạnh. In đậm con số then chốt là được, nhưng không quá vài chỗ một trang. Không dùng màu chữ, không tô nền, vì báo cáo sẽ được in đen trắng và quét lưu trữ.
Thống nhất cách ghi. Một báo cáo nên chọn một cách ghi cho mọi con số cùng loại: phần trăm có một chữ số thập phân hay không, đơn vị tiền là đồng hay triệu đồng. Ghi lẫn hai cách trong cùng văn bản làm người tổng hợp ở cấp trên phải quy đổi lại và dễ sai.
Báo cáo nhiều trang: số trang, ngắt trang, bảng vắt trang
Báo cáo năm dễ dài mười, mười lăm trang. Những quy tắc nhỏ dưới đây quyết định bản in có dễ đọc và khó bị thay trang hay không.
- Số trang đánh từ trang thứ hai, bằng chữ số Ả Rập, canh giữa ở lề trên, trang đầu không hiện số. Phụ lục có thể đánh số riêng theo quy định của cơ quan.
- Đề mục cuối trang: không để tên mục hay tên khoản nằm ở dòng cuối cùng của trang mà nội dung lại sang trang sau. Dùng chức năng giữ đoạn đi cùng đoạn sau của trình soạn thảo cho các kiểu đề mục.
- Bảng vắt trang: đặt dòng tiêu đề bảng lặp lại ở đầu trang mới, và không để một hàng bị cắt đôi giữa hai trang.
- Ngắt trang chủ động trước mỗi phần lớn (Phần thứ nhất, Phần thứ hai) nếu báo cáo dài, để mỗi phần mở ở đầu trang.
- Phần ký không đứng một mình ở trang cuối; kéo theo ít nhất vài dòng nội dung cuối cùng.
- Bản in: báo cáo dài có thể in hai mặt nếu quy chế cơ quan cho phép, nhưng khi in hai mặt cần kiểm lề trái và lề phải đổi chỗ cho đúng mặt đóng gáy.
Báo cáo nhiều trang nộp bản giấy thường đóng dấu giáp lai hoặc ký nháy từng trang theo quy định của cơ quan; nếu nộp bản điện tử ký số, tệp phải là một tệp liền, không tách rời từng trang.
Báo cáo theo đề cương của cấp trên: giữ khung nào, tự chỉnh được gì
Nhiều báo cáo định kỳ được làm theo đề cương do cơ quan cấp trên gửi xuống, kèm biểu mẫu số liệu. Đề cương quy định đề mục và thứ tự nội dung; nó không thay thể thức của văn bản. Báo cáo của bạn vẫn phải có đủ phần đầu, số ký hiệu “BC”, ngày tháng, phần ký và nơi nhận như mọi văn bản có tên loại, dù đề cương chỉ là một bản liệt kê đề mục không có những ô đó.
Phần nên giữ nguyên là tên và thứ tự đề mục của đề cương, kể cả cách đánh số, vì cấp trên sẽ ghép báo cáo của nhiều đơn vị lại theo đúng khung đó. Nếu đề cương có mục không phát sinh ở đơn vị mình, giữ tên mục và ghi một câu ngắn rằng kỳ này không phát sinh, thay vì xoá mục, để người tổng hợp không phải đoán là bỏ sót hay không có.
Phần tự chỉnh được là cách trình bày bên trong mỗi mục: chia đoạn, dùng gạch đầu dòng, đặt bảng nhỏ. Không đổi tên biểu mẫu, không thêm cột vào biểu mẫu của cấp trên; cần thêm thông tin thì đặt ở một phụ lục riêng có tên rõ ràng. Khi đề cương gửi kèm tệp biểu mẫu dạng bảng tính, giữ nguyên định dạng tệp khi gửi lại, vì cấp trên thường tổng hợp bằng cách ghép tệp.
Ai ký báo cáo và phần nơi nhận
Báo cáo của cơ quan gửi cấp trên do người đứng đầu ký hoặc cấp phó ký thay theo phân công; với Ủy ban nhân dân, phần ký thường là “TM. ỦY BAN NHÂN DÂN” rồi chức vụ, hoặc “KT. CHỦ TỊCH” và “PHÓ CHỦ TỊCH”. Báo cáo nội bộ của phòng ban gửi lãnh đạo cơ quan do trưởng phòng ký, thường không đóng dấu cơ quan. Chức vụ người ký in hoa, đậm; họ tên chữ thường, đậm; khoảng trống giữa hai dòng đủ cho chữ ký và dấu.
Phần nơi nhận của báo cáo gửi cấp trên mở đầu bằng tên cơ quan cấp trên nhận báo cáo, ví dụ giả định “Ủy ban nhân dân tỉnh X;”, rồi các sở, ngành theo dõi lĩnh vực nếu có, rồi các nơi để biết, cuối cùng là “Lưu: VT, …”. Nếu báo cáo có dòng Kính gửi theo yêu cầu của cấp trên, dòng đầu nơi nhận đổi thành “Như trên;”.
Báo cáo theo đề cương do cấp trên ban hành thường đi kèm biểu mẫu số liệu. Biểu mẫu là phụ lục của báo cáo, mang tên biểu theo đề cương và có thể yêu cầu chữ ký người lập biểu, người kiểm tra. Khi trình ký, đặt biểu ngay sau báo cáo và kiểm số liệu khớp giữa thân và biểu. Văn thư không chịu trách nhiệm về số liệu, nhưng là người cuối cùng nhìn cả tập trước khi phát hành, nên một lượt so khớp nhanh vẫn đáng làm.
Lượt soát trình bày cuối cùng cho một báo cáo dài
Trước khi trình ký, đọc báo cáo bằng bản in hoặc chế độ xem bản in, đi theo thứ tự dưới đây.
- Trang đầu: ký hiệu có “BC”, trích yếu có kỳ báo cáo, đường kẻ dưới trích yếu canh giữa.
- Đề mục: mở chế độ xem dàn ý của trình soạn thảo để thấy toàn bộ cây đề mục; kiểm không nhảy tầng, không lẫn hệ đánh số.
- Số liệu: mỗi bảng có tên, có đơn vị tính; bảng vắt trang có dòng tiêu đề lặp lại.
- Số trang: bắt đầu từ trang hai, liên tục, không bị trùng sau khi chèn trang ngang.
- Phần ký: đúng quyền hạn, có vài dòng nội dung đi kèm, không bị đẩy sang trang trống.
- Nơi nhận: dòng đầu đúng cơ quan cấp trên; dòng cuối “Lưu: VT, …”.
- Phụ lục và biểu: đúng thứ tự như được nhắc trong thân, mỗi phụ lục có tên.
Bảy bước mất khoảng năm phút với một báo cáo mười trang. Nếu phải sửa sau khi đã ký, chi phí lớn hơn nhiều, vì phải in lại, ký lại và có khi phát hành lại.
Câu hỏi thường gặp
Báo cáo có cần chữ “Kính gửi” không?
Mẫu chung cho văn bản có tên loại theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP không có ô Kính gửi. Nếu cơ quan cấp trên hoặc đề cương báo cáo yêu cầu, bạn thêm dòng này dưới trích yếu và dùng “Như trên;” ở nơi nhận. Không có yêu cầu thì để nơi nhận thể hiện cơ quan được báo cáo.
Đề mục cấp mục có bắt buộc in hoa không?
Hệ đề mục thường dùng là mục đánh số La Mã với tên mục in hoa, đậm. Đây là cách phổ biến theo phụ lục Nghị định; nếu đề cương báo cáo của cấp trên quy định khác, làm theo đề cương để báo cáo của nhiều đơn vị ghép lại không lệch nhau.
Báo cáo dùng giấy khổ ngang cho bảng có được không?
Được cho phần bảng hoặc phụ lục. Trang ngang có lề tính theo chiều quay của trang, và số trang vẫn đặt sao cho khi xếp tập đọc thuận chiều. Phần thân báo cáo chính vẫn trên khổ A4 dọc.
Báo cáo nhanh gửi qua thư điện tử có cần đủ thể thức không?
Nếu là báo cáo chính thức của cơ quan thì vẫn phải đủ thể thức và được ký, kể cả khi gửi bằng phương tiện điện tử. Thông tin trao đổi nhanh qua thư điện tử không thay cho văn bản báo cáo; khi cấp trên yêu cầu văn bản, gửi bản có chữ ký số hoặc bản giấy đã ký.
Có nên thêm mục lục cho báo cáo dài?
Văn bản hành chính thông thường không có mục lục. Với báo cáo rất dài như báo cáo tổng kết nhiều năm, một số cơ quan đặt mục lục ở phần phụ lục hoặc trang riêng sau phần ký; cách làm này cần phù hợp quy chế văn thư của cơ quan, không đặt mục lục chen vào giữa phần đầu và nội dung.
Số liệu báo cáo ghi “%” liền số hay cách ra?
Thói quen phổ biến trong văn bản tiếng Việt là ghi liền, ví dụ “96,4%”. Quan trọng hơn là thống nhất trong cả văn bản và trong cả bộ biểu đi kèm, để người tổng hợp có thể dán số liệu sang bảng tính mà không phải sửa tay.